İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

TinyML Nedir?

Yayın: · Son güncelleme:

TinyML Nedir? Kısaca

TinyML, makine öğrenmesi modellerinin mikrodenetleyiciler gibi çok az bellek ve enerjiyle çalışan küçük cihazlarda çalıştırılmasını sağlayan yaklaşımdır. Veriyi buluta göndermeden cihaz üzerinde tahmin yapmayı mümkün kılar.

TinyML nedir?
İçindekiler
  1. TinyML nedir?
  2. Nasıl çalışır?
  3. Kullanım alanları ve sınırlar

TinyML, "tiny machine learning" yani küçük ölçekli makine öğrenmesi anlamına gelir. Birkaç yüz kilobayt bellek ve çok düşük güç tüketimiyle çalışan mikrodenetleyicilerde yapay zekâ modellerini çalıştırmayı hedefler.

TinyML nedir?

Klasik yapay zekâ uygulamalarında veri genellikle güçlü sunuculara gönderilir ve orada işlenir. TinyML'de ise model doğrudan sensörün bulunduğu küçük cihazda çalışır. Bu sayede cihaz, internet bağlantısına ihtiyaç duymadan ve pille uzun süre çalışarak basit kararlar verebilir.

Nasıl çalışır?

Model önce normal bilgisayarlarda eğitilir. Ardından küçültülerek cihaza yüklenir. Bu küçültmede şu teknikler sık kullanılır:

  • Niceleme: Ağırlıkları daha az bitle saklayarak boyutu düşürmek.
  • Budama: Önemsiz bağlantıları çıkarmak.
  • Küçük mimariler: Az parametreli, verimli ağlar tasarlamak.

Cihaz üzerinde yalnızca çıkarım (tahmin) yapılır; eğitim çoğunlukla cihaz dışında gerçekleşir.

Kullanım alanları ve sınırlar

TinyML'in tipik örnekleri şunlardır: "uyandırma kelimesi" algılayan sesli cihazlar, makinelerdeki anormal titreşimi fark eden sensörler, giyilebilir cihazlarda hareket tanıma ve tarlada nem ölçen akıllı sensörler.

Sınırları ise açıktır: Bellek ve işlem gücü çok kısıtlı olduğu için büyük dil modelleri gibi ağır modeller bu cihazlarda çalışamaz. Model doğruluğu, küçültme sırasında bir miktar düşebilir. TinyML, daha geniş uç yapay zekâ yaklaşımının en küçük ölçekli ucunu temsil eder.

Sıkça Sorulan Sorular

TinyML ile uç yapay zekâ aynı şey mi?

Benzerdir ama aynı değildir. Uç yapay zekâ, modelin buluta değil cihaza yakın çalıştırılmasını genel olarak anlatır; TinyML ise bunun özellikle mikrodenetleyiciler gibi çok kısıtlı donanımdaki biçimidir.

TinyML cihazları internet olmadan çalışır mı?

Evet, temel avantajlarından biri budur. Model cihazın içinde çalıştığı için tahmin yapmak için bağlantı gerekmez; bu da gecikmeyi ve veri paylaşımını azaltır.

İlgili terimler

Uç Yapay Zekâ(Edge AI)Uç yapay zekâ (edge AI), yapay zekâ modellerinin veriyi uzak bir buluta göndermek yerine verinin üretildiği cihazda, yani telefon, bilgisayar, kamera, araç ya da sensör üzerinde çalıştırılmasıdır.Niceleme(Quantization)Niceleme (quantization), bir yapay zekâ modelinin ağırlıklarını 16 bit yerine 8 ya da 4 bit gibi daha düşük hassasiyetle saklayarak model dosyasını küçültme yöntemidir. Böylece model daha az bellekle çalışır; karşılığında kalitede genellikle küçük bir kayıp olur.Kenar Bilişim(Edge Computing)Kenar bilişim (edge computing), verinin uzak bir veri merkezine gönderilmek yerine üretildiği yere yakın cihazlarda ya da yerel sunucularda işlenmesidir. Gecikmeyi azaltır, bant genişliği kullanımını düşürür ve gizliliği güçlendirebilir.Nesnelerin İnterneti(Internet of Things)Nesnelerin interneti (IoT), sensör ve yazılımla donatılmış fiziksel cihazların internet üzerinden birbirine ve sistemlere bağlanarak veri toplaması ve paylaşmasıdır. Akıllı ev aletlerinden fabrika sensörlerine kadar geniş bir alanı kapsar.Makine Öğrenmesi(Machine Learning)Makine öğrenmesi, bilgisayarların açıkça programlanmadan, örnek verilerdeki kalıpları öğrenerek tahmin veya karar üretmesini sağlayan yapay zekâ dalıdır.Harf Çevirisi(Transliteration)Harf çevirisi (transliterasyon), bir yazı sistemindeki metnin, anlamı çevrilmeden başka bir yazı sisteminin harfleriyle yazılmasıdır. Örneğin Kiril alfabesiyle yazılmış bir ismin Latin harflerine aktarılması harf çevirisidir.