Teknik Resesyon Nedir?
İngilizce: Technical Recession
Yayın: · Son güncelleme:
Teknik Resesyon Nedir? Kısaca
Teknik resesyon, bir ekonominin reel GSYH'sinin, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre üst üste iki çeyrek boyunca bir önceki çeyreğe kıyasla daralmasıdır. Resesyonu tanımlamak için kullanılan pratik ama basitleştirilmiş bir kuraldır.
Teknik resesyon, ekonomik daralmayı hızla tespit etmek için medya ve piyasalarda sık kullanılan bir ölçüttür. Kural basittir: Üretim iki çeyrek üst üste azaldıysa ekonomi teknik olarak resesyondadır.
Teknik resesyon nedir?
Hesaplamada gayrisafi yurt içi hâsılanın reel, yani enflasyondan arındırılmış değeri kullanılır. Ayrıca bayram, tatil ve mevsim etkilerinin karşılaştırmayı bozmaması için mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seri esas alınır ve her çeyrek bir önceki çeyrekle karşılaştırılır. Türkiye'de bu veriler TÜİK'in çeyreklik GSYH bültenlerinde yayımlanır.
Örnek
Varsayımsal bir ülkede çeyreklik büyüme verileri şöyle olsun:
| Çeyrek | Önceki çeyreğe göre değişim |
|---|---|
| 1. çeyrek | +0,6% |
| 2. çeyrek | −0,3% |
| 3. çeyrek | −0,2% |
İkinci ve üçüncü çeyrekte üst üste daralma olduğu için bu ekonomi teknik resesyondadır. Dikkat: Aynı dönemde yıllık büyüme hâlâ pozitif görünebilir.
Resmî resesyon tanımından farkı
Teknik resesyon resmî ya da evrensel bir tanım değildir. Örneğin ABD'de resesyon tarihlerini belirleyen NBER, yalnızca GSYH'ye değil; istihdam, gelir, sanayi üretimi ve satışlar gibi birçok göstergeye bakar. Bu yüzden:
- Ekonomi iki çeyrek daralmadan da resesyonda sayılabilir.
- İki çeyrek hafif daralma, istihdam güçlü kaldığında derin bir resesyon anlamına gelmeyebilir.
Nelere dikkat etmeli?
GSYH verileri sonradan revize edilebilir; ilk açıklanan rakamlarla teknik resesyon görünen bir dönem, revizyonla ortadan kalkabilir ya da tersi olabilir. Bu yüzden teknik resesyonu tek başına değil, istihdam ve diğer göstergelerle birlikte değerlendirmek gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Teknik resesyon ile resesyon aynı şey mi?
Tam olarak aynı değildir. Teknik resesyon yalnızca iki çeyrek üst üste GSYH daralmasına bakan pratik bir kuraldır; resesyon ise istihdam ve gelir gibi göstergeleri de kapsayan daha geniş bir kavramdır.
Yıllık büyüme pozitifken teknik resesyon olabilir mi?
Evet. Teknik resesyon çeyreklik değişimlere bakar; ekonomi son iki çeyrekte daralmış olsa bile önceki yılın aynı dönemine göre hâlâ büyüme gösterebilir.