İçeriğe geç
parazade
Siber Güvenlik & Dolandırıcılık

Tek Kullanımlık Şifre Ne Demek?

İngilizce: One-Time Password

Yayın: · Son güncelleme:

Tek Kullanımlık Şifre Ne Demek? Kısaca

Tek kullanımlık şifre (OTP), yalnızca bir giriş ya da işlem için geçerli olan ve kısa sürede geçersiz hâle gelen, genellikle 6 haneli sayılardan oluşan geçici şifredir. Bankacılıkta ve hesap girişlerinde ek güvenlik sağlar.

Tek Kullanımlık Şifre nedir?
İçindekiler
  1. Tek kullanımlık şifre ne demek?
  2. Nasıl üretilir?
  3. Kodunuzu nasıl korursunuz?

Tek kullanımlık şifre ne demek?

Tek kullanımlık şifre, İngilizce "One-Time Password" ifadesinin kısaltmasıyla OTP olarak bilinen geçici bir koddur. Bir kez kullanıldıktan ya da birkaç dakika geçtikten sonra işe yaramaz. Bu yüzden ele geçirilse bile kalıcı bir şifre kadar uzun süreli risk oluşturmaz.

Bankanızdan gelen "İşleminiz için şifreniz: 482915" mesajı tanıdık bir örnektir. Aynı mantık e-posta, sosyal medya ve alışveriş sitelerinin girişlerinde de kullanılır.

Nasıl üretilir?

OTP üç yaygın yolla elinize ulaşır:

  • SMS ile: Kod telefonunuza mesaj olarak gelir.
  • Uygulamayla: Telefonunuzdaki authenticator uygulaması her 30 saniyede bir yeni kod üretir.
  • Donanımla: Bazı kurumların verdiği küçük cihazlar ekranda kod gösterir.

Uygulama ve donanım yöntemleri genellikle TOTP adı verilen, saate dayalı bir algoritma kullanır. Bu sayede internet bağlantısı olmadan da kod üretilebilir.

Kodunuzu nasıl korursunuz?

Dolandırıcıların en sık kullandığı yöntem, sizi arayıp kodu söyletmektir. Arayan kişi kendini banka çalışanı, kargo görevlisi ya da kurum temsilcisi olarak tanıtabilir. Gerçek kurumlar bu kodu sizden telefonda, mesajda ya da e-postada asla istemez.

Gelen mesajı mutlaka okuyun. "Bu kod, 2.500 TL tutarındaki işlem içindir" gibi bir ifade varsa ve böyle bir işlem yapmadıysanız kodu kullanmayın, bankanızı resmî numarasından arayın.

Sıkça Sorulan Sorular

Tek kullanımlık şifre ne kadar süre geçerlidir?

Süre hizmete göre değişir; uygulama tabanlı kodlar genellikle 30 saniyede bir yenilenir, SMS kodları ise birkaç dakika geçerli olabilir. Tam süre ilgili kurumun ayarlarına bağlıdır.

Banka beni arayıp tek kullanımlık şifre isteyebilir mi?

Hayır, bankalar bu kodu telefonda ya da mesajla sizden istemez. Böyle bir talep dolandırıcılık girişimidir; görüşmeyi sonlandırıp bankanızı resmî numarasından arayın.

İlgili terimler

TOTPTOTP (Time-based One-Time Password), paylaşılan gizli bir anahtar ile o anki saati birleştirerek belirli aralıklarla, genellikle her 30 saniyede bir yeni tek kullanımlık kod üreten standart algoritmadır.SMS Doğrulama(SMS Verification)SMS doğrulama, bir hesaba giriş ya da işlem onayı sırasında kayıtlı telefon numarasına kısa mesajla gönderilen tek kullanımlık kodun girilmesini isteyen kimlik doğrulama yöntemidir. Kolaydır ama bazı risklere açıktır.Doğrulama Kodu(Verification Code)Doğrulama kodu, bir hesaba giriş, şifre sıfırlama ya da işlem onayı sırasında kimliğinizi kanıtlamanız için SMS, e-posta veya uygulama yoluyla size iletilen kısa süreli, tek kullanımlık sayı ya da harf dizisidir.Çok Faktörlü Kimlik Doğrulama(Multi-Factor Authentication)Çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA), bir hesaba girerken şifreye ek olarak telefon, doğrulama kodu ya da parmak izi gibi farklı türden en az bir kanıt daha isteyen ve hesap ele geçirmeyi zorlaştıran güvenlik yöntemidir.Parola(Password)Parola, bir hesaba ya da cihaza girerken kimliğinizi kanıtlamak için kullandığınız, yalnızca sizin bilmeniz gereken gizli karakter dizisidir. Gündelik dilde çoğunlukla 'şifre' olarak da anılır.Authenticator Uygulaması(Authenticator App)Authenticator uygulaması, telefonunuzda her 30 saniyede bir yenilenen tek kullanımlık doğrulama kodları üreten ve hesaplarınıza şifreye ek bir güvenlik katmanı ekleyen kimlik doğrulama uygulamasıdır.Donanım(Hardware)Donanım (hardware), bilgisayarın ya da elektronik bir cihazın fiziksel olarak dokunulabilen parçalarının tamamıdır. İşlemci, bellek, disk, anakart, ekran ve klavye donanımın örnekleridir.