İçeriğe geç
parazade

Takas Analizi Nedir?

İngilizce: Settlement Analysis

Yayın: · Son güncelleme:

Takas Analizi Nedir? Kısaca

Takas analizi, bir hisse senedinin işlemlerden sonra hangi aracı kurumların saklama hesaplarında ne kadar tutulduğunu ve bu dağılımın zamanla nasıl değiştiğini inceleyerek pay sahipliğindeki eğilimleri yorumlamaya çalışan yöntemdir.

Takas Analizi nedir?
İçindekiler
  1. Takas analizi nedir?
  2. AKD'den farkı
  3. Sınırları nelerdir?

Takas analizi, bir hissenin payların hangi kurumlarda biriktiğine bakarak yorumlanmasıdır. Borsa İstanbul'da gerçekleşen işlemler sonucunda paylar, takas süreciyle aracı kurumların Merkezi Kayıt Kuruluşu nezdindeki saklama hesaplarına geçer. Takas verisi, bu saklama dağılımını aracı kurum bazında gösterir.

Takas analizi nedir?

Pay piyasasında takas, işlem gününü izleyen ikinci iş günü (T+2) gerçekleşir. Bu nedenle takas verisi, işlemlerin birkaç gün gecikmeyle yansıyan bir fotoğrafıdır. Takas analizi yapanlar genellikle şu sorulara bakar:

  • Belirli bir hissede payların yüzde kaçı hangi kurumda tutuluyor?
  • Son günlerde hangi kurumların payı artmış ya da azalmış?
  • Yabancı ağırlıklı işlem yaptığı düşünülen kurumların payı nasıl değişiyor?

AKD'den farkı

AKD, belirli bir gün ya da dönemde hangi kurumların ne kadar alım ve satım yaptığını gösterir; yani akışa bakar. Takas analizi ise birikmiş stoğa, yani payların nerede durduğuna bakar. İkisi sıklıkla birlikte kullanılır.

Sınırları nelerdir?

  • Bir aracı kurumdaki paylar binlerce farklı müşteriye ait olabilir; kurum adı tek bir yatırımcıyı göstermez.
  • Paylar kurumlar arasında virman yoluyla da taşınabilir; bu her zaman alım-satım anlamına gelmez.
  • Veri gecikmeli olduğu için kısa vadeli kararlar için sınırlı bilgi verir.
  • "Büyük kurum topluyor" yorumu, gelecekteki fiyat hareketi hakkında bir garanti sunmaz.

Takas verisi genellikle veri dağıtıcıları ve aracı kurum platformları üzerinden sunulur. Bu analizi tek başına bir al-sat gerekçesi olarak kullanmak yanıltıcı olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Takas verisi neden gecikmeli gelir?

Pay piyasasında işlemlerin takası işlem gününü izleyen ikinci iş günü yapılır. Saklama dağılımı da bu süreç tamamlandıktan sonra değiştiği için veri, işlemlere göre gecikmeli yansır.

Takas analizinde bir kurumun payı artarsa hisse yükselir mi?

Böyle bir garanti yoktur. Kurumdaki artış birçok farklı müşterinin işlemlerinden ya da virmanlardan kaynaklanabilir ve fiyatın yönü hakkında kesin bir şey söylemez.

İlgili terimler

AKD(Broker Distribution Analysis)AKD (aracı kurum dağılımı), bir hisse senedinde belirli bir gün ya da dönemde hangi aracı kurumların ne kadar alım ve satım yaptığını, net alıcı ve net satıcı kurumları gösteren işlem dağılımı verisidir.Takas(Settlement)Takas, borsada gerçekleşen bir alım satım işleminden sonra paranın satıcıya, menkul kıymetin de alıcıya fiilen aktarılarak işlemin tamamlanmasıdır. Belirli bir süre sonra, takas gününde gerçekleşir.Merkezi Kayıt Kuruluşu(Central Registry Agency)Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Türkiye'de kaydileştirilmiş sermaye piyasası araçlarını ve bunlara bağlı hakları hak sahibi bazında elektronik ortamda kayıt altında tutan merkezi saklama kuruluşudur.Hisse Virmanı(Share Transfer)Hisse virmanı, yatırımcının bir aracı kurumdaki hesabında bulunan payları satmadan, kendi adına açılmış başka bir aracı kurum hesabına aktarmasıdır; aktarım Merkezi Kayıt Kuruluşu kayıtları üzerinden yapılır.Aracı Kurum(Brokerage Firm)Aracı kurum, Sermaye Piyasası Kurulu'ndan izin alarak yatırımcıların hisse, tahvil, fon ve türev ürün alım satım emirlerini borsaya ileten ve yatırım hizmetleri sunan şirkettir.Halka Arz Getirisi(IPO Return)Halka arz getirisi, halka arzda belirlenen fiyattan alınan payların, borsada işlem görmeye başladıktan sonraki fiyatına göre sağladığı yüzde kazanç ya da kayıptır; genellikle ilk işlem günü ve belirli dönemler için hesaplanır.