Sezgisel Yöntem Nedir?
İngilizce: Heuristic
Yayın: · Son güncelleme:
Sezgisel Yöntem Nedir? Kısaca
Sezgisel yöntem (heuristic), bir problemi kesin ve en iyi çözümü garanti etmeden, deneyime dayalı kestirme kurallar ya da tahminler kullanarak makul sürede yeterince iyi bir sonuca ulaştıran problem çözme yaklaşımıdır.
Sezgisel yöntem (heuristic), tüm olasılıkları tek tek denemek yerine "iyi bir tahmin" kullanarak çözüme hızla yaklaşmayı sağlayan kestirme kuraldır. Kesin sonucu garanti etmez ama çoğu durumda kabul edilebilir bir sonucu çok daha kısa sürede verir.
Sezgisel yöntem nedir?
Birçok problemde olası çözüm sayısı o kadar büyüktür ki hepsini denemek pratikte imkânsızdır. Sezgisel yöntem, aramayı daha umut verici yönlere yönlendirir. Günlük hayattan bir örnek: Kalabalık bir şehirde bir adrese giderken haritadaki her sokağı hesaplamak yerine "hedefe doğru ilerleyen ana caddeleri tercih et" kuralını kullanmak bir sezgiseldir.
Yapay zekâda nasıl kullanılır?
- Yol bulma: A* algoritması, hedefe kalan mesafeyi kuş uçuşu uzaklıkla tahmin eder.
- Oyunlar: Satranç programları bir pozisyonu taş değerleri ve merkez kontrolü gibi ölçütlerle puanlar.
- Optimizasyon: Rota ya da çizelge problemlerinde "en yakın komşuya git" gibi açgözlü kurallar hızlı bir başlangıç çözümü sağlar.
İyi bir sezgisel fonksiyonun iki özelliği önemlidir: hesaplaması ucuz olmalı ve gerçeğe yakın tahmin vermelidir. Bazı algoritmalarda tahminin gerçek maliyeti abartmaması da gerekir; aksi hâlde en iyi çözüm kaçırılabilir.
Nelere dikkat etmeli?
Sezgisel yöntemler hız kazandırır ama hata payı taşır. Bir problem için çok iyi çalışan bir kural, başka bir problemde yanıltıcı olabilir. Bu yüzden farklı problemlere uyarlanabilen genel çerçeveler, yani metasezgisel algoritmalar, geliştirilmiştir. Psikolojide de "sezgisel" terimi, insanların hızlı karar verirken kullandığı ve bazen önyargıya yol açan zihinsel kestirmeler için kullanılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Sezgisel yöntem ile algoritma arasındaki fark nedir?
Algoritma, belirli adımları izleyen bir yöntemdir ve doğru sonucu garanti edebilir. Sezgisel yöntem ise bir algoritmanın içinde ya da tek başına kullanılan, hızlı ama garantisiz bir kestirme kuraldır.
Sezgisel yöntem her zaman doğru sonuç verir mi?
Hayır. Sezgisel yöntemler çoğu durumda iyi sonuç verir ama en iyi çözümü bulmayı garanti etmez; bazen belirgin biçimde kötü sonuçlara da yol açabilir.