Arama Algoritması Nedir?
İngilizce: Search Algorithm
Yayın: · Son güncelleme:
Arama Algoritması Nedir? Kısaca
Arama algoritması, bir problemin olası durumları arasında sistematik biçimde gezinerek başlangıç durumundan hedef duruma ulaşan bir çözüm ya da yol bulan yöntemdir. Yapay zekâda planlama ve problem çözmenin temel araçlarındandır.
Arama algoritması (search algorithm), bir problemi "durumlar" ve bu durumlar arasındaki "hamleler" olarak modelleyip hedefe ulaştıran hamle dizisini bulan yöntemdir. Bir labirentten çıkış yolu, bir bulmacanın çözümü ya da iki şehir arasındaki rota, arama problemi olarak ifade edilebilir.
Arama algoritması nedir?
Bir arama probleminin dört temel parçası vardır: başlangıç durumu, yapılabilecek hamleler, hamlelerin maliyeti ve hedef testi. Algoritma bu yapı üzerinde bir arama ağacı kurar ve düğümleri belirli bir sıraya göre genişletir. Hangi sırayı izlediği, algoritmanın türünü belirler. (Bu anlamdaki arama, web arama motorlarındaki "aramadan" farklıdır.)
Başlıca türleri
| Tür | Örnek | Özellik |
|---|---|---|
| Bilgisiz arama | Genişlik öncelikli, derinlik öncelikli | Hedef hakkında ek bilgi kullanmaz |
| Bilgili arama | A* algoritması, açgözlü arama | Hedefe uzaklığı sezgisel olarak tahmin eder |
| Yerel arama | Tepe tırmanma, benzetimli tavlama | Tek bir çözümü adım adım iyileştirir |
| Rakipli arama | Minimax, Monte Carlo ağaç araması | Rakibin hamlelerini de hesaba katar |
Nelere dikkat etmeli?
Arama algoritmaları değerlendirilirken dört soruya bakılır: Çözüm varsa bulur mu (tamlık)? En iyi çözümü bulur mu (optimallik)? Ne kadar sürer (zaman karmaşıklığı)? Ne kadar bellek ister (alan karmaşıklığı)? Örneğin genişlik öncelikli arama en kısa adım sayılı çözümü bulur ama çok bellek tüketir; derinlik öncelikli arama az bellek kullanır ama sonsuz dallarda kaybolabilir. Gerçek problemlerde durum sayısı çok hızlı büyüdüğü için iyi bir sezgisel tahmin, aramanın pratikte uygulanabilir olup olmamasını belirler.
Sıkça Sorulan Sorular
Bilgisiz ve bilgili arama arasındaki fark nedir?
Bilgisiz arama, hedefe ne kadar yaklaşıldığını bilmeden düğümleri sabit bir sırayla inceler. Bilgili arama ise hedefe kalan mesafeyi tahmin eden bir sezgisel fonksiyon kullanarak daha umut verici yollara öncelik verir.
Arama algoritmaları nerelerde kullanılır?
Navigasyon ve rota planlama, oyunlarda yapay rakipler, robot hareket planlama, bulmaca çözme ve çizelgeleme gibi birçok alanda kullanılır.