İçeriğe geç
parazade

Özel Yazılım Nedir?

İngilizce: Custom Software

Yayın: · Son güncelleme:

Özel Yazılım Nedir? Kısaca

Özel yazılım, belirli bir şirketin ya da kişinin ihtiyaçlarına göre sıfırdan veya büyük ölçüde uyarlanarak geliştirilen yazılımdır. Hazır paket programların karşılayamadığı süreçler için tercih edilir.

Özel Yazılım nedir?
İçindekiler
  1. Özel yazılım nedir?
  2. Ne zaman tercih edilir?
  3. Riskler nelerdir?

Özel yazılım nedir?

Özel yazılım, tek bir müşterinin iş süreçleri göz önüne alınarak tasarlanan ve geliştirilen programdır. İngilizcede custom software ya da bespoke software olarak geçer. Şirket içindeki bir yazılım ekibi tarafından ya da dışarıdaki bir yazılım ajansına sipariş edilerek hazırlanabilir.

Hazır programlar ortalama kullanıcıya göre yapılır. Özel yazılımda ise ekranlar, raporlar ve iş akışları doğrudan sizin çalışma biçiminize göre şekillenir.

Ne zaman tercih edilir?

Piyasadaki paket programlar işinizin önemli bir kısmını karşılamıyorsa özel yazılım gündeme gelir. Rakiplerden ayrışmanızı sağlayan bir süreç, örneğin size özgü bir fiyatlama yöntemi ya da üretim planlaması, genellikle hazır üründe bulunmaz.

Varsayımsal bir senaryo: bir lojistik firması araç rotalarını kendi müşteri sözleşmelerine göre planlıyor ve hazır programlar bu kuralları desteklemiyor. Bu durumda özel geliştirilen bir rota modülü, her gün elle yapılan hesapları ortadan kaldırabilir. Daha basit ihtiyaçlarda ise no-code araçlarla düşük maliyetli bir çözüm kurmak da mümkündür.

Riskler nelerdir?

Özel yazılımın ilk maliyeti ve süresi paket programa göre belirgin biçimde yüksektir. Gereksinimler net yazılmazsa proje uzar ve bütçe aşılır. Yazılım bittikten sonra da bakım, güvenlik güncellemesi ve hata düzeltme ihtiyacı devam eder.

Sözleşme yaparken kaynak kodunun kime ait olacağını, bakım ücretlerini ve teslim kriterlerini açıkça yazdırın. Kaynak kodu ve dokümantasyon size teslim edilmezse, geliştirici firmayla çalışmayı bıraktığınızda yazılımı başkasına geliştirtmek çok zorlaşır.

Sıkça Sorulan Sorular

Özel yazılım ne kadar sürede geliştirilir?

Süre, projenin kapsamına ve ekip büyüklüğüne göre birkaç haftadan bir yılı aşan sürelere kadar değişir. Önce en temel özellikleri içeren bir MVP ile başlamak, hem süreyi hem de riski azaltır.

Özel yazılımın kaynak kodu kime aittir?

Bu, sözleşmeye bağlıdır. Kodun mülkiyeti ya da kullanım hakkı sözleşmede açıkça belirtilmezse anlaşmazlık çıkabilir; bu yüzden fikrî hakların devrini yazılı olarak düzenlemek önemlidir.

İlgili terimler

Paket Program(Packaged Software)Paket program, belirli bir ihtiyaca yönelik olarak hazırlanmış, birçok kullanıcıya aynı hâliyle satılan hazır yazılımdır. Ofis programları, ön muhasebe yazılımları ve antivirüs programları paket program örnekleridir.Yazılım Ajansı(Software Agency)Yazılım ajansı, işletmeler adına web sitesi, mobil uygulama, e-ticaret altyapısı ya da özel yazılım tasarlayıp geliştiren, çoğunlukla proje bazlı çalışan hizmet şirketidir. Kendi yazılım ekibi olmayan şirketler için dış kaynak çözümüdür.Dış Kaynak Yazılım(Software Outsourcing)Dış kaynak yazılım (software outsourcing), bir şirketin yazılım geliştirme işini kendi çalışanlarıyla değil, bir ajans, yazılım evi ya da serbest çalışan gibi dış bir tarafla yürütmesidir. Proje bazlı ya da sürekli ekip kiralama şeklinde olabilir.MVP(Minimum Viable Product)MVP (Minimum Viable Product, minimum uygulanabilir ürün), bir ürün fikrini gerçek kullanıcılarla test etmek için yalnızca temel işlevleri içeren ilk sürümdür. Amaç en az emekle en fazla öğrenmeyi sağlamaktır.Yazılım(Software)Yazılım, bir bilgisayarın ya da akıllı cihazın ne yapacağını adım adım tarif eden programların, verilerin ve talimatların bütünüdür. Donanım fiziksel parçaları, yazılım ise bu parçaları çalıştıran mantığı ifade eder.No-CodeNo-code, yazılım geliştirmeyi kod yazmadan, görsel arayüzler, sürükle bırak bileşenler ve hazır şablonlarla yapmayı sağlayan yaklaşımdır. Web sitesi, iç araç ve iş akışı otomasyonu kurmak için kullanılır.Güvenlik Güncellemesi(Security Update)Güvenlik güncellemesi, işletim sistemi, uygulama ya da cihaz yazılımı üreticisinin bilinen güvenlik açıklarını kapatmak için yayımladığı güncellemedir. Bir ya da birden fazla güvenlik yaması içerir.