İçeriğe geç
parazade

Özel Nitelikli Kişisel Veri Nedir?

İngilizce: Sensitive Personal Data

Yayın: · Son güncelleme:

Özel Nitelikli Kişisel Veri Nedir? Kısaca

Özel nitelikli kişisel veri, ifşa edildiğinde kişinin ayrımcılığa uğramasına yol açabilecek sağlık, biyometrik, genetik, din, siyasi düşünce gibi hassas bilgilerdir. KVKK bu verilerin işlenmesini daha sıkı şartlara bağlar.

Özel Nitelikli Kişisel Veri nedir?
İçindekiler
  1. Özel nitelikli kişisel veri nedir?
  2. Hangi veriler bu kapsamda?
  3. Neden daha sıkı korunur?
  4. Sizin için pratik anlamı

Özel nitelikli kişisel veri nedir?

Özel nitelikli kişisel veri, KVKK'nın 6. maddesinde tek tek sayılan hassas veri türleridir. Bu bilgilerin yanlış ellere geçmesi, kişinin iş hayatında, sosyal çevresinde ya da hukuki süreçlerde ayrımcılığa uğramasına yol açabilir. Bu nedenle kanun, sıradan kişisel verilere göre daha sıkı bir koruma getirir.

Hangi veriler bu kapsamda?

Kanunda sayılan veriler şunlardır: ırk, etnik köken, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep veya diğer inançlar, kılık ve kıyafet, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, sağlık, cinsel hayat, ceza mahkûmiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili veriler ile biyometrik ve genetik veriler.

Günlük hayattaki karşılıkları tahmin edilenden yaygındır. Spor salonuna girişte kullanılan parmak izi biyometrik veridir. İşyerine verilen sağlık raporu, eczanedeki reçete ve kan grubu bilgisi sağlık verisidir.

Neden daha sıkı korunur?

Bu verilerin işlenebilmesi için kanunda belirtilen şartlardan birinin bulunması gerekir. İşleme şartları 12 Mart 2024'te Resmî Gazete'de yayımlanan 7499 sayılı Kanun ile yeniden düzenlendi ve değişiklik 1 Haziran 2024'te yürürlüğe girdi. Şartların güncel listesi için kanunun metnini mevzuat.gov.tr'den, uygulama ayrıntıları için Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun rehberlerini kontrol edin.

Veri sorumluları ayrıca Kurulun belirlediği ek güvenlik önlemlerini almak zorundadır. Örneğin bir klinik, hasta kayıtlarına erişimi yalnızca ilgili personelle sınırlamalı ve erişimleri kayıt altına almalıdır.

Sizin için pratik anlamı

Bir uygulama ya da işyeri parmak izinizi, sağlık bilginizi ya da dini inancınızı soruyorsa amacını ve alternatif bir yöntem olup olmadığını sorun. Örneğin spor salonunda parmak izi yerine kartla giriş seçeneği isteyebilirsiniz. Genel çerçeve için KVKK maddesine bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Parmak izi özel nitelikli kişisel veri midir?

Evet. Parmak izi, yüz tanıma ve retina taraması gibi biyometrik veriler KVKK'da özel nitelikli kişisel veri olarak sayılır.

İşveren çalışanın sağlık bilgisini işleyebilir mi?

Kanunda öngörülen şartların varlığı hâlinde ve gerekli güvenlik önlemleri alınarak işleyebilir; örneğin iş sağlığı ve güvenliği mevzuatından doğan yükümlülükler bu kapsamda değerlendirilebilir. Somut durum için güncel mevzuatı ve bir hukukçu görüşünü esas alın.

İlgili terimler

Kişisel Veri(Personal Data)Kişisel veri, kimliği belirli ya da belirlenebilir bir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgidir. Ad soyad, T.C. kimlik numarası, telefon, e-posta, IP adresi ve konum bilgisi gibi veriler bu kapsama girer.KVKKKVKK, Türkiye'de kişisel verilerin işlenmesini düzenleyen 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'dur. 7 Nisan 2016'da Resmî Gazete'de yayımlanmıştır; kişilerin haklarını ve verileri işleyenlerin yükümlülüklerini belirler.Açık Rıza(Explicit Consent)Açık rıza, belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rızadır. KVKK'da kişisel verilerin işlenmesi için başvurulan hukuki sebeplerden biridir ve her zaman geri alınabilir.Biyometrik Doğrulama(Biometric Authentication)Biyometrik doğrulama, bir kişinin kimliğini parmak izi, yüz, iris ya da ses gibi kendine özgü fiziksel veya davranışsal özelliklerini önceden kaydedilmiş bir şablonla karşılaştırarak doğrulayan yöntemdir.Vakıf(Foundation)Vakıf, gerçek ya da tüzel kişilerin yeterli mal ve hakları belirli ve sürekli bir amaca özgülemesiyle oluşan, tüzel kişiliğe sahip mal topluluğudur. Türkiye'de Türk Medeni Kanunu ve vakıflar mevzuatıyla düzenlenir.DoS Saldırısı(DoS Attack)DoS (Denial of Service, hizmet engelleme) saldırısı, bir web sitesini, sunucuyu ya da ağ hizmetini aşırı istek veya hatalı veri göndererek gerçek kullanıcılara hizmet veremez hâle getirme girişimidir.