Açık Rıza Nedir?
İngilizce: Explicit Consent
Yayın: · Son güncelleme:
Açık Rıza Nedir? Kısaca
Açık rıza, belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rızadır. KVKK'da kişisel verilerin işlenmesi için başvurulan hukuki sebeplerden biridir ve her zaman geri alınabilir.

Açık rıza nedir?
Açık rıza, KVKK'nın 3. maddesinde "belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rıza" olarak tanımlanır. Üç unsur birlikte aranır. Rıza belirli bir işlem için verilmeli, kişi önceden bilgilendirilmeli ve baskı ya da zorunluluk hissetmeden onay vermelidir.
Hangi durumlarda gerekir?
Pratikte cevap şudur: kanundaki diğer şartlar yoksa verinizi işlemek için sizden alınan izindir. Sözleşmenin kurulması, kanuni yükümlülük veya meşru menfaat gibi bir sebep varsa ayrıca açık rıza istenmez.
Örneğin bir mağazanın faturanızı kesmek için adınızı işlemesi kanuni bir yükümlülüktür. Size kampanya mesajı göndermek ya da verinizi reklam ortaklarıyla paylaşmak ise genellikle açık rızaya dayanır.
Geçerli olması için nelere dikkat etmeli?
Onay bir hizmetin ön şartı yapılmamalıdır. "Kampanya iznini vermezseniz üye olamazsınız" yaklaşımı özgür iradeyle bağdaşmaz. Önceden işaretlenmiş kutular da geçerli bir onay sayılmaz.
Bir kutunun işaretli gelmesi, kişinin kendi tercihini yaptığını göstermez. Bu yüzden her izin için boş bir kutu ve anlaşılır bir açıklama kullanılmalıdır.
İzin verdikten sonra fikrinizi değiştirebilirsiniz. Veri sorumlusuna başvurarak ya da uygulamadaki izin ayarlarından onayınızı geri çektiğinizde, o tarihten sonra bu sebebe dayalı işlemenin durması gerekir. İzinlerinizi yılda bir kez gözden geçirmek, unuttuğunuz pazarlama onaylarını temizlemenin kolay bir yoludur.
Sıkça Sorulan Sorular
Açık rıza sözlü verilebilir mi?
Kanun belirli bir şekil şartı koymaz. Ancak rızanın alındığını ispat yükü veri sorumlusunda olduğu için yazılı ya da elektronik kayıt tercih edilir.
Açık rızamı geri alırsam önceki işlemler hukuka aykırı olur mu?
Hayır. Geri alma ileriye dönük etki doğurur; rıza geçerliyken yapılan işlemler hukuka uygun kalır.