İçeriğe geç
parazade
Vergi & Muhasebe

ÖTV Matrahı Nedir?

İngilizce: Special Consumption Tax Base

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

ÖTV Matrahı Nedir? Kısaca

ÖTV matrahı, özel tüketim vergisinin hesaplandığı tutar ya da miktardır. Malın türüne göre satış bedeli üzerinden nispi oranla ya da litre, kilogram, adet gibi miktar üzerinden maktu tutarla belirlenir.

ÖTV Matrahı nedir?
İçindekiler
  1. ÖTV matrahı nedir?
  2. Listelere göre nasıl belirlenir?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

ÖTV matrahı nedir?

ÖTV matrahı, ÖTV hesaplanırken esas alınan değerdir. Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli listelere göre bazı mallarda vergi satış bedelinin belirli bir yüzdesi olarak, bazı mallarda ise miktar başına sabit tutar olarak hesaplanır. Bu nedenle matrah bir malda Türk lirası tutarı, diğerinde litre ya da adet olabilir.

Listelere göre nasıl belirlenir?

Liste Mal grubu Matrah
(I) sayılı liste Akaryakıt ürünleri Miktar (maktu vergi)
(II) sayılı liste Motorlu taşıtlar Satış bedeli (nispi oran)
(III) sayılı liste Kolalı içecek, alkollü içki, tütün ürünleri Ürüne göre oran, maktu tutar ya da ikisi
(IV) sayılı liste Cep telefonu, beyaz eşya gibi mallar Satış bedeli (nispi oran)

Nispi vergide matraha teslim bedeline ek olarak vade farkı gibi ek bedeller de girer. ÖTV ise KDV matrahına dahil edilir.

Örnek

Örneğin (IV) sayılı listedeki bir malın vergiler hariç satış bedeli 10.000 TL olsun ve ÖTV oranı varsayımsal olarak yüzde 25 kabul edilsin. ÖTV 2.500 TL olur, KDV ise 12.500 TL üzerinden hesaplanır. Gerçek oranlar mal bazında değişir.

Nelere dikkat etmeli?

ÖTV oranları ve maktu tutarlar Cumhurbaşkanı kararıyla sık değişir. Hesaplamadan önce güncel değeri GİB'in ÖTV mevzuatı sayfasından kontrol edin. Taşıt alımlarında matrah dilimi oranı belirlediği için fiyattaki küçük bir değişiklik bile vergiyi belirgin biçimde etkileyebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

ÖTV matrahına KDV dahil mi?

Hayır. ÖTV matrahı KDV hariç tutardır; tersine ÖTV, KDV matrahına eklenir. Bu yüzden tüketicinin ödediği fiyatta KDV, ÖTV'nin üzerinden de hesaplanmış olur.

ÖTV kim tarafından beyan edilir?

ÖTV çoğu malda bir kez, ilk teslim ya da ithalat aşamasında alınır. Beyan ve ödeme, kanunda mükellef olarak belirlenen üretici, ithalatçı ya da satıcı tarafından ÖTV beyannamesiyle yapılır.

İlgili terimler

ÖTV(Special Consumption Tax)ÖTV, yani özel tüketim vergisi, akaryakıt, motorlu taşıt, alkollü içki, tütün ürünleri ve bazı lüks mallar gibi kanundaki listelerde sayılan ürünlerden bir kez alınan dolaylı bir tüketim vergisidir.ÖTV Beyannamesi(Special Consumption Tax Return)ÖTV beyannamesi, özel tüketim vergisine tabi malları ilk kez satan, ithal eden ya da tescil ettiren mükelleflerin hesaplanan vergiyi bildirdiği beyannamedir. Mal grubuna göre ayrı beyanname türleri vardır.ÖTV Muafiyeti(Special Consumption Tax Exemption)ÖTV muafiyeti, belirli kişilerin ya da işlemlerin özel tüketim vergisi ödemekten kanunla kurtarılmasıdır. Engelli bireylerin taşıt alımı, ihracat ve diplomatik temsilciliklere yapılan teslimler en bilinen örneklerdir.KDV Matrahı(VAT Base)KDV matrahı, katma değer vergisinin hesaplandığı tutardır. Mal teslimi ve hizmetlerde kural olarak karşılık olarak alınan bedel, yani satış fiyatı ile buna eklenen faiz, masraf ve benzeri ödemelerin toplamıdır.Özel Tüketim(Private Consumption)Özel tüketim, hanehalklarının ve hanehalkına hizmet eden kâr amacı gütmeyen kuruluşların gıda, giyim, kira, ulaşım ve hizmet gibi nihai mal ve hizmetlere yaptığı toplam harcamadır; GSYH'nin harcama tarafındaki en büyük kalemdir.Vade Farkı(Late Payment Charge)Vade farkı, bir mal ya da hizmetin bedeli peşin değil ileri bir tarihte ödendiğinde ya da ödeme geciktiğinde satıcının fiyata eklediği ek tutardır. Ekonomik olarak paranın zaman değerinin, yani faizin karşılığıdır.