Ortalamaya Dönüş Nedir?
İngilizce: Mean Reversion
Yayın: · Son güncelleme:
Ortalamaya Dönüş Nedir? Kısaca
Ortalamaya dönüş (mean reversion), bir varlığın fiyatı ortalamasından belirgin biçimde uzaklaştığında zamanla o ortalamaya doğru geri döneceğini varsayan yaklaşımdır. Hem bir istatistik kavramı hem de bir alım-satım stratejisinin adıdır.

Ortalamaya dönüş, fiyatların ya da finansal oranların aşırı uçlara gittikten sonra uzun dönem ortalamalarına yaklaşma eğiliminde olduğunu savunan yaklaşımdır. İngilizcede mean reversion olarak bilinir.
Ortalamaya dönüş nedir?
Bu fikre göre bir hisse kısa sürede ortalamasının çok üstüne çıktıysa "pahalılaşmış", çok altına indiyse "ucuzlamış" olabilir ve fiyat bir süre sonra ortalamaya doğru hareket edebilir. Ortalama olarak çoğunlukla bir hareketli ortalama, tarihsel değerleme oranı ya da iki varlık arasındaki fiyat farkı kullanılır.
Nasıl uygulanır?
Ortalamaya dönüş stratejilerinde genellikle şu araçlardan yararlanılır:
- Bollinger bantları: Fiyat bantların dışına taştığında aşırılık sinyali olarak yorumlanır.
- RSI gibi osilatörler: Aşırı alım ve aşırı satım bölgeleri izlenir.
- Çift işlemi (pair trading): Birbirine benzer iki varlık arasındaki fark açıldığında kapanacağı varsayılır.
Örnek
Varsayımsal olarak 20 günlük ortalaması 50 TL olan bir hisse, haber olmadan birkaç günde 60 TL'ye çıkmış olsun. Ortalamaya dönüş yaklaşımını kullanan biri, bu yükselişin aşırı olduğunu düşünüp fiyatın 50 TL civarına geri çekilme ihtimalini değerlendirebilir. Bu bir tahmindir, kesinlik taşımaz.
Nelere dikkat etmeli?
En büyük risk, fiyatın ortalamaya dönmek yerine yeni bir trend başlatmasıdır. Şirketin temel durumu değiştiyse eski ortalama artık anlamını yitirebilir. "Çok düştü, artık yükselir" düşüncesiyle zarar eden pozisyona ekleme yapmak kayıpları büyütebilir. Bu yüzden önceden bir zarar durdur emri ve pozisyon büyüklüğü sınırı belirlemek önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ortalamaya dönüş her piyasada işe yarar mı?
Hayır. Yatay seyreden piyasalarda daha sık gözlenebilir, ancak güçlü trendlerde fiyat uzun süre ortalamadan uzak kalabilir. Bu nedenle strateji tek başına güvenilir bir sinyal kaynağı değildir.
Ortalamaya dönüş ile trend takibi arasındaki fark nedir?
Trend takibi mevcut yönün süreceğini varsayar, ortalamaya dönüş ise aşırı hareketlerin tersine döneceğini varsayar. İki yaklaşım birbirinin neredeyse zıttıdır ve farklı piyasa koşullarında farklı sonuç verebilir.