Önbellekleme Nedir?
İngilizce: Caching
Yayın: · Son güncelleme:
Önbellekleme Nedir? Kısaca
Önbellekleme (caching), sık kullanılan verilerin bir kopyasını daha hızlı erişilen bir yerde saklayarak aynı isteğe tekrar tekrar baştan hesaplama yapmadan cevap verme yöntemidir.
Önbellekleme, bir kez hazırlanmış sonucu saklayıp sonraki isteklerde yeniden kullanmaktır. Mutfakta sık kullandığınız baharatı dolaptan çıkarıp tezgâhta tutmak gibidir; her seferinde dolaba gitmezsiniz.
Önbellekleme nedir?
Bir web sayfasının hazırlanması için veritabanına sorgu atmak, şablonu işlemek ve görselleri göndermek gerekir. Aynı sayfa bin kişi tarafından istendiğinde bu işi bin kez yapmak israftır. Önbellek, ilk sonucu saklar ve sonrakilere kopyayı verir.
Hangi katmanlarda yapılır?
| Katman | Ne saklar? | Örnek |
|---|---|---|
| Tarayıcı | Görsel, CSS, JS | Siteye ikinci girişte hızlı açılma |
| CDN | Statik dosyalar, bazen sayfalar | Uç sunucudan sunum |
| Sunucu | Hazır HTML sayfası | WordPress önbellek eklentisi |
| Uygulama/veri | Sorgu sonuçları | Redis, Memcached |
Her önbellek kaydının bir geçerlilik süresi olur. TTL denen bu süre dolunca kopya bayat sayılır ve yeni bir kopya hazırlanır.
Eski içerik sorunu nasıl çözülür?
Varsayımsal bir örnek: Ürün fiyatını güncellediniz ama bazı müşteriler hâlâ eski fiyatı görüyor. Sebep büyük ihtimalle bir katmandaki önbellektir. Çözüm, içerik değiştiğinde ilgili önbelleği temizlemek ya da CSS ve JS dosyalarının adına sürüm eklemektir (stil.css?v=2 gibi).
Neyin önbelleğe alınmayacağı da önemlidir. Sepet, ödeme ve hesap sayfaları kişiye özeldir; bunlar ortak önbellekte tutulursa bir kullanıcının bilgileri başkasına görünebilir. Önbellek kurallarını kurduktan sonra farklı hesaplarla giriş yapıp test etmek bu hatayı yakalar.
Sıkça Sorulan Sorular
Tarayıcı önbelleğini temizlemek ne işe yarar?
Bilgisayarınızda saklanan eski dosyaları siler ve sitenin güncel hâlini yeniden indirmenizi sağlar. Bir sitede değişiklik göremediğinizde ilk denenecek adımlardan biridir.
Önbellek siteyi her durumda hızlandırır mı?
Çoğu durumda hızlandırır, ama sürekli değişen ya da kişiye özel içerikte faydası sınırlıdır. Yanlış kurulmuş bir önbellek eski ya da yanlış içerik göstermeye de yol açabilir.