İçeriğe geç
parazade
Borsa

Net Döviz Pozisyonu Nedir?

İngilizce: Net Foreign Currency Position

Yayın: · Son güncelleme:

Net Döviz Pozisyonu Nedir? Kısaca

Net döviz pozisyonu, bir şirketin yabancı para cinsinden varlıkları ile yabancı para cinsinden yükümlülükleri arasındaki farktır. Pozitifse kur artışından kazanç, negatifse (açık pozisyon) kayıp riski doğar.

Net Döviz Pozisyonu nedir?
İçindekiler
  1. Net döviz pozisyonu nedir, nasıl hesaplanır?
  2. Net döviz pozisyonu ne demek, nasıl yorumlanır?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Net döviz pozisyonu (net foreign currency position), şirketin kur değişimlerine ne ölçüde açık olduğunu gösterir. Türkiye gibi kur oynaklığının yüksek olduğu ülkelerde, şirket analizinde en çok bakılan risk göstergelerinden biridir.

Net döviz pozisyonu nedir, nasıl hesaplanır?

Net döviz pozisyonu = Döviz cinsi varlıklar − Döviz cinsi yükümlülükler (± türev araçların etkisi)

  • Döviz varlıkları: Döviz mevduat, döviz cinsi alacaklar, dövizli menkul kıymetler
  • Döviz yükümlülükleri: Döviz kredileri, eurobond, döviz cinsi ticari borçlar
  • Türev araçlar: Forward, swap gibi korunma işlemleri pozisyonu değiştirebilir

Net döviz pozisyonu ne demek, nasıl yorumlanır?

  • Pozitif (fazla) pozisyon: Döviz varlıkları borçlardan fazladır. TL değer kaybettiğinde kur farkı geliri oluşur.
  • Negatif (açık) pozisyon: Döviz borçları varlıklardan fazladır. TL değer kaybettiğinde kur farkı gideri ve özkaynak erimesi yaşanabilir.

Örnek

Varsayımsal bir şirketin 50 milyon dolar döviz varlığı, 80 milyon dolar döviz borcu olsun: net pozisyon −30 milyon dolardır. Dolar/TL kuru 1 TL artarsa, diğer koşullar sabitken şirket yaklaşık 30 milyon TL kur farkı zararı kaydeder.

Nelere dikkat etmeli?

Halka açık şirketler finansal tablo dipnotlarında döviz pozisyonu tablosu ve kur duyarlılık analizi sunar; bu bilgiye KAP üzerinden ulaşılabilir. Açık pozisyon tek başına kötü değildir: geliri dövize endeksli olan ihracatçı bir şirket, gelecekteki döviz gelirleriyle doğal korunma sağlıyor olabilir. Ancak dövizle borçlanıp TL gelir elde eden şirketlerde kur şokları ciddi kur riski yaratır. Bankalar için ayrıca düzenleyici sınırlar uygulanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Net döviz pozisyonu ne demek, kısaca?

Şirketin döviz cinsi varlıkları ile döviz cinsi borçları arasındaki farktır. Kur değişimlerinin şirketin kâr ve özkaynağını hangi yönde, ne kadar etkileyebileceğini gösterir.

Döviz açığı olan şirket hemen zarar mı eder?

Yalnızca kur, şirketin borçlu olduğu döviz lehine değiştiğinde muhasebe zararı oluşur. Gelirleri dövize bağlı olan şirketlerde bu zarar ileride döviz gelirleriyle dengelenebilir; bu yüzden gelir yapısına da bakmak gerekir.

İlgili terimler

Kur Riski(Exchange Rate Risk)Kur riski, döviz kurlarındaki beklenmedik değişimlerin, döviz cinsinden borç, alacak, gelir, gider ya da yatırımların yerel para karşılığını olumsuz etkileme ihtimalidir. Döviz riski olarak da anılır.Kur Farkı(Exchange Rate Difference)Kur farkı, döviz cinsinden bir alacak, borç ya da işlemin kaydedildiği tarihteki kur ile tahsil, ödeme veya değerleme tarihindeki kur arasındaki değişimden doğan kazanç ya da kayıptır.Net Nakit Pozisyonu(Net Cash Position)Net nakit pozisyonu, bir şirketin nakit ve nakit benzerleri ile kısa vadeli finansal yatırımlarının toplamından finansal borçlarının düşülmesiyle bulunan tutardır. Pozitif değer, şirketin borcundan fazla nakde sahip olduğunu gösterir.Doğal Hedge(Natural Hedge)Doğal hedge, bir şirketin ya da yatırımcının riskini türev araç kullanmadan, ters yönde hareket eden gelir, gider, varlık veya borçlarını eşleştirerek azaltmasıdır. Kur riskinin yönetiminde sık kullanılır.SwapSwap, iki tarafın belirli bir süre boyunca farklı nakit akışlarını, örneğin sabit faiz ile değişken faizi veya iki farklı para birimini, önceden anlaşılan şartlarla karşılıklı olarak değiştirdiği türev sözleşmedir.Kamuyu Aydınlatma Platformu(Public Disclosure Platform)Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP), borsada işlem gören şirketlerin ve diğer sermaye piyasası kuruluşlarının mevzuat gereği yapmak zorunda oldukları açıklamaları elektronik imzalı olarak iletip kamuya duyurduğu resmî elektronik sistemdir.Açık Pozisyon(Open Position)Açık pozisyon, bir yatırımcının aldığı ya da sattığı ve henüz ters işlemle kapatmadığı pozisyondur. Pozisyon açık kaldığı sürece fiyat hareketleri kâr veya zarar olarak hesaba yansır, ama bu kâr ya da zarar henüz gerçekleşmemiştir.