İthalat Kotası Nedir?
İngilizce: Import Quota
Yayın: · Son güncelleme:
İthalat Kotası Nedir? Kısaca
İthalat kotası, bir ülkenin belirli bir ürünün belirli bir dönemde ithal edilebilecek miktarına ya da değerine üst sınır koymasıdır. Fiyat yerine miktarı doğrudan sınırlayan, korumacı bir dış ticaret aracıdır.

İthalat kotası, bir ürünün ülkeye girebilecek miktarını doğrudan sınırlayan ticaret önlemidir. Örneğin bir yıl içinde belirli bir ürün için yalnızca belirli bir tonaja izin verilir; bu sınır dolunca o yıl için ek ithalat yapılamaz ya da çok daha ağır koşullarla yapılabilir.
İthalat kotası nedir?
Kotalar genellikle yerli üretimi korumak, stratejik ürünlerde arz dengesini sağlamak ya da ödemeler dengesi sorunlarını hafifletmek amacıyla uygulanır. Uluslararası ticaret kuralları kotaların kullanımını genel olarak sınırlar, ancak tarım ürünleri, güvenlik ve korunma önlemleri gibi alanlarda istisnalar bulunur.
Tarife kotası
Uygulamada sık görülen bir türü tarife kotasıdır. Belirli bir miktara kadar ithalat düşük gümrük vergisiyle yapılır; bu miktarın üzerindeki ithalata daha yüksek vergi uygulanır. Böylece miktar tamamen yasaklanmaz ama kota dışı ithalat pahalılaşır.
Tarifeden farkı
| Tarife | Kota | |
|---|---|---|
| Neyi sınırlar? | Fiyatı artırır | Miktarı sınırlar |
| Devlete gelir | Vergi geliri sağlar | Doğrudan sağlamayabilir |
| Fiyat etkisi | Öngörülebilir | Talep artarsa fiyat sert yükselebilir |
Tarife uygulandığında ithalat yine yapılabilir, yalnızca pahalılaşır. Kotada ise sınır dolduğunda talep ne kadar artarsa artsın ek ürün giremez; bu da iç piyasada fiyatların sert yükselmesine yol açabilir.
Etkileri
Kotalar yerli üreticiyi korur, ancak tüketici fiyatlarını yükseltebilir ve kota hakkını elde eden ithalatçılara olağan dışı kazanç (rant) sağlayabilir. Bu nedenle kotaların dağıtımı şeffaflık açısından önemlidir. Genel çerçeve için korumacılık maddesine bakabilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
İthalat kotası ile ambargo arasındaki fark nedir?
Kota ithalat miktarını belirli bir düzeyle sınırlar, ambargo ise ticareti tamamen ya da belirli ürünlerde büyük ölçüde yasaklar. Ambargo genellikle siyasi bir yaptırım aracıdır.
Tarife kotası ne demek?
Belirli bir miktara kadar ithalatın düşük gümrük vergisiyle, bu miktarın üzerindeki ithalatın ise yüksek vergiyle yapılmasıdır. Miktarı yasaklamadan sınırlamanın daha esnek bir yoludur.