İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

Isı Haritası Nedir?

İngilizce: Heatmap

Yayın: · Son güncelleme:

Isı Haritası Nedir? Kısaca

Isı haritası (heatmap), bir tablodaki ya da bir yüzeydeki sayısal değerleri renk tonlarıyla gösteren görselleştirme türüdür. Yüksek ve düşük değerlerin nerede yoğunlaştığını tek bakışta fark etmeyi sağlar.

Isı Haritası nedir?
İçindekiler
  1. Isı haritası nedir?
  2. Nerelerde kullanılır?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Isı haritası, sayıları renge dönüştürerek büyük tabloları okunabilir hâle getiren bir veri görselleştirme yöntemidir. Her hücrenin rengi, o hücredeki değerin büyüklüğünü temsil eder.

Isı haritası nedir?

Bir ısı haritasında satırlar ve sütunlar iki boyutu, hücre rengi ise değeri gösterir. Örneğin açık renkler düşük, koyu renkler yüksek değerleri anlatabilir. Grafiğin yanındaki renk ölçeği hangi tonun hangi değere karşılık geldiğini belirtir.

Bu yapı, yüzlerce hücreden oluşan bir tabloyu sayılarını tek tek okumadan yorumlamayı sağlar.

Nerelerde kullanılır?

  • Korelasyon matrisi: Veri bilimde değişkenler arasındaki korelasyon değerleri ısı haritasıyla gösterilir; güçlü ilişkili değişken çiftleri hemen göze çarpar.
  • Zaman desenleri: Varsayımsal bir mağazanın satışları, satırlarda haftanın günleri ve sütunlarda saatler olacak şekilde çizilirse yoğun saatler kolayca görülür.
  • Web analitiği: Kullanıcıların sayfada en çok nereye tıkladığı ya da nereye kadar kaydırdığı ısı haritasıyla gösterilir.
  • Yapay zekâ: Bir görüntü modelinin karar verirken hangi bölgelere odaklandığını gösteren dikkat haritası gibi açıklama araçları da ısı haritası biçiminde sunulur.

Nelere dikkat etmeli?

Renk ölçeği seçimi yorumu doğrudan etkiler. Pozitif ve negatif değerlerin birlikte olduğu verilerde ortası nötr renkte olan ıraksak bir ölçek kullanmak daha doğrudur. Renk körlüğü olan okurlar için kırmızı-yeşil karşıtlığından kaçınmak ve kritik hücrelere sayı etiketi eklemek erişilebilirliği artırır. Ayrıca satır ve sütunların sıralaması deseni ortaya çıkarabilir ya da gizleyebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Korelasyon ısı haritası nasıl okunur?

Her hücre iki değişken arasındaki korelasyon katsayısını gösterir. Rengin yoğunluğu ilişkinin gücünü, rengin tonu ise ilişkinin pozitif mi negatif mi olduğunu anlatır.

Isı haritasında hangi renkler kullanılmalı?

Tek yönlü değerler için açıktan koyuya giden ardışık bir ölçek, iki yönlü değerler için ortası nötr ıraksak bir ölçek uygundur. Renk körü dostu paletler tercih etmek okunabilirliği artırır.

İlgili terimler

Veri Görselleştirme(Data Visualization)Veri görselleştirme, sayısal ve kategorik verileri grafik, harita ve diyagram gibi görsel öğelerle sunarak örüntülerin, eğilimlerin ve aykırı değerlerin kolayca anlaşılmasını sağlayan bir yöntemdir. Hem analiz hem de iletişim aracıdır.Korelasyon(Correlation)Korelasyon, iki değişkenin birlikte ne ölçüde ve hangi yönde değiştiğini gösteren istatistiksel ilişkidir. Korelasyon katsayısı −1 ile +1 arasında değer alır; +1 kusursuz pozitif, −1 kusursuz negatif doğrusal ilişkiyi, 0 ise doğrusal ilişki olmadığını gösterir.Dikkat Haritası(Attention Map)Dikkat haritası, transformer gibi dikkat mekanizması kullanan bir modelin bir çıktıyı üretirken girdinin hangi parçalarına ne kadar ağırlık verdiğini gösteren, genellikle ısı haritası biçiminde sunulan görselleştirmedir.Keşifsel Veri Analizi(Exploratory Data Analysis)Keşifsel veri analizi (EDA), bir veri setini modellemeye ya da resmî testlere geçmeden önce özet istatistikler ve grafiklerle inceleyerek yapısını, dağılımlarını, ilişkilerini, eksiklerini ve aykırı değerlerini anlama sürecidir.Harf Çevirisi(Transliteration)Harf çevirisi (transliterasyon), bir yazı sistemindeki metnin, anlamı çevrilmeden başka bir yazı sisteminin harfleriyle yazılmasıdır. Örneğin Kiril alfabesiyle yazılmış bir ismin Latin harflerine aktarılması harf çevirisidir.Dil Tespiti(Language Detection)Dil tespiti (language detection), bir metnin ya da ses kaydının hangi dilde olduğunu otomatik olarak belirleyen doğal dil işleme görevidir. Çeviri, arama motorları ve içerik moderasyonu gibi pek çok sistemin ilk adımıdır.