İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

İkili Çapraz Entropi Nedir?

İngilizce: Binary Cross-Entropy

Yayın: · Son güncelleme:

İkili Çapraz Entropi Nedir? Kısaca

İkili çapraz entropi (log loss), yalnızca iki olası sonucu olan sınıflandırma problemlerinde kullanılan kayıp fonksiyonudur. Modelin pozitif sınıf için verdiği olasılığın gerçek etiketle ne kadar uyumlu olduğunu ölçer ve kendinden emin hataları ağır cezalandırır.

İkili Çapraz Entropi nedir?
İçindekiler
  1. İkili çapraz entropi nedir?
  2. Nasıl hesaplanır?
  3. Nerelerde kullanılır?
  4. Nelere dikkat etmeli?

İkili çapraz entropi nedir?

İkili çapraz entropi (İngilizce binary cross-entropy, kısaca BCE; log loss olarak da bilinir), sonucu iki seçenekten biri olan problemler için kullanılan bir kayıp fonksiyonudur. "E-posta spam mı, değil mi?" ya da "Görüntüde nesne var mı, yok mu?" gibi sorular buna örnektir. Çapraz entropinin iki sınıfa özel hâlidir.

Nasıl hesaplanır?

Model, genellikle sigmoid fonksiyonuyla 0 ile 1 arasında bir olasılık (p) üretir. Gerçek etiket y, 1 (pozitif) ya da 0 (negatif) olur. Tek bir örnek için:

Kayıp = −[y × log(p) + (1 − y) × log(1 − p)]

Bu ifade şu anlama gelir:

  • Gerçek etiket 1 ise kayıp −log(p) olur; p arttıkça kayıp azalır.
  • Gerçek etiket 0 ise kayıp −log(1 − p) olur; p azaldıkça kayıp azalır.

Tüm örneklerin kaybı toplanıp ortalaması alınır.

Varsayımsal örnek: Bir e-posta gerçekten spam (y = 1) olsun. Model 0,95 olasılık verirse kayıp yaklaşık 0,05; 0,2 verirse yaklaşık 1,61 olur.

Nerelerde kullanılır?

  • Spam filtreleme, dolandırıcılık tespiti gibi iki sınıflı sınıflandırmalarda,
  • Bir örneğin aynı anda birden fazla etikete sahip olabildiği çok etiketli problemlerde (her etiket için ayrı ayrı),
  • Lojistik regresyonun eğitiminde.

Nelere dikkat etmeli?

Sınıflardan biri çok nadirse model hep çoğunluk sınıfını tahmin ederek düşük kayıp elde edebilir; bu durumda sınıf ağırlıkları ya da farklı ölçütler gerekir. Olasılık tam 0 ya da 1'e yaklaştığında logaritma sorun çıkaracağından kütüphaneler değerleri küçük bir payla kırpar ya da logit üzerinden hesaplar.

Sıkça Sorulan Sorular

İkili çapraz entropi ile log loss aynı şey mi?

Evet, iki sınıflı problemlerde bu iki ad aynı hesaplamayı anlatır. Log loss adı daha çok model değerlendirmede, ikili çapraz entropi adı ise derin öğrenme kütüphanelerinde kullanılır.

Çok sınıflı problemlerde ikili çapraz entropi kullanılabilir mi?

Her örnek yalnızca bir sınıfa aitse genellikle softmax ile kategorik çapraz entropi kullanılır. Bir örnek birden fazla etikete sahip olabiliyorsa, her etiket için ayrı ikili çapraz entropi uygundur.

İlgili terimler

Çapraz Entropi(Cross-Entropy)Çapraz entropi, bir modelin tahmin ettiği olasılık dağılımının gerçek dağılımdan ne kadar uzak olduğunu ölçen bir kayıp fonksiyonudur. Doğru sınıfa düşük olasılık veren tahminleri ağır cezalandırır; sınıflandırma modelleri ve dil modelleri eğitiminde standarttır.Lojistik Regresyon(Logistic Regression)Lojistik regresyon, girdilerin ağırlıklı toplamını sigmoid fonksiyonundan geçirerek 0 ile 1 arasında bir olasılık üreten ve bu olasılığı bir eşikle karşılaştırarak sınıflandırma yapan temel bir istatistik ve makine öğrenmesi yöntemidir.Sigmoid Fonksiyonu(Sigmoid Function)Sigmoid fonksiyonu, σ(x) = 1 / (1 + e^(−x)) formülüyle tanımlanan, her gerçek sayıyı 0 ile 1 arasına S biçiminde bir eğriyle eşleyen ve bu yüzden olasılık üretmek için lojistik regresyonda ve sinir ağlarında kullanılan bir fonksiyondur.Kayıp Fonksiyonu(Loss Function)Kayıp fonksiyonu, bir modelin tahmini ile gerçek değer arasındaki farkı tek bir sayıyla ölçen fonksiyondur; eğitimin amacı bu kayıp değerini olabildiğince küçültmektir.Etiket(Label)Etiket (label), makine öğrenmesinde bir veri örneği için bilinen doğru cevaptır; örneğin bir fotoğrafın "kedi" olduğu ya da bir e-postanın "spam" olduğu bilgisi. Denetimli öğrenmede model, girdilerden bu etiketleri tahmin etmeyi öğrenir.LogitLogit, bir yapay sinir ağının son katmanında, olasılığa dönüştürülmeden önce her olası sonuç için ürettiği ham ve sınırsız puandır. Dil modellerinde her olası sonraki token için bir logit hesaplanır ve softmax ile olasılığa çevrilir.