İkili Çapraz Entropi Nedir?
İngilizce: Binary Cross-Entropy
Yayın: · Son güncelleme:
İkili Çapraz Entropi Nedir? Kısaca
İkili çapraz entropi (log loss), yalnızca iki olası sonucu olan sınıflandırma problemlerinde kullanılan kayıp fonksiyonudur. Modelin pozitif sınıf için verdiği olasılığın gerçek etiketle ne kadar uyumlu olduğunu ölçer ve kendinden emin hataları ağır cezalandırır.

İkili çapraz entropi nedir?
İkili çapraz entropi (İngilizce binary cross-entropy, kısaca BCE; log loss olarak da bilinir), sonucu iki seçenekten biri olan problemler için kullanılan bir kayıp fonksiyonudur. "E-posta spam mı, değil mi?" ya da "Görüntüde nesne var mı, yok mu?" gibi sorular buna örnektir. Çapraz entropinin iki sınıfa özel hâlidir.
Nasıl hesaplanır?
Model, genellikle sigmoid fonksiyonuyla 0 ile 1 arasında bir olasılık (p) üretir. Gerçek etiket y, 1 (pozitif) ya da 0 (negatif) olur. Tek bir örnek için:
Kayıp = −[y × log(p) + (1 − y) × log(1 − p)]
Bu ifade şu anlama gelir:
- Gerçek etiket 1 ise kayıp −log(p) olur; p arttıkça kayıp azalır.
- Gerçek etiket 0 ise kayıp −log(1 − p) olur; p azaldıkça kayıp azalır.
Tüm örneklerin kaybı toplanıp ortalaması alınır.
Varsayımsal örnek: Bir e-posta gerçekten spam (y = 1) olsun. Model 0,95 olasılık verirse kayıp yaklaşık 0,05; 0,2 verirse yaklaşık 1,61 olur.
Nerelerde kullanılır?
- Spam filtreleme, dolandırıcılık tespiti gibi iki sınıflı sınıflandırmalarda,
- Bir örneğin aynı anda birden fazla etikete sahip olabildiği çok etiketli problemlerde (her etiket için ayrı ayrı),
- Lojistik regresyonun eğitiminde.
Nelere dikkat etmeli?
Sınıflardan biri çok nadirse model hep çoğunluk sınıfını tahmin ederek düşük kayıp elde edebilir; bu durumda sınıf ağırlıkları ya da farklı ölçütler gerekir. Olasılık tam 0 ya da 1'e yaklaştığında logaritma sorun çıkaracağından kütüphaneler değerleri küçük bir payla kırpar ya da logit üzerinden hesaplar.
Sıkça Sorulan Sorular
İkili çapraz entropi ile log loss aynı şey mi?
Evet, iki sınıflı problemlerde bu iki ad aynı hesaplamayı anlatır. Log loss adı daha çok model değerlendirmede, ikili çapraz entropi adı ise derin öğrenme kütüphanelerinde kullanılır.
Çok sınıflı problemlerde ikili çapraz entropi kullanılabilir mi?
Her örnek yalnızca bir sınıfa aitse genellikle softmax ile kategorik çapraz entropi kullanılır. Bir örnek birden fazla etikete sahip olabiliyorsa, her etiket için ayrı ikili çapraz entropi uygundur.