E-Ticaret & Pazaryeri

GTİP Nedir?

İngilizce: Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu

Yayın: 16 Ekim 2026 · Son güncelleme: 16 Ekim 2026

GTİP Nedir? Kısaca

GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu), ithalat ve ihracatta her ürünü sınıflandıran 12 haneli koddur. Ürüne uygulanacak vergi oranı, izinler ve istatistik kaydı bu koda göre belirlenir.

GTİP nedir?

İçindekiler

GTİP nedir?
Bu kod ne anlama gelir, ne işe yarar?
Ürününüzün kodunu nasıl bulursunuz?

GTİP nedir?

GTİP, Türkiye'de dış ticarete konu olan her malın tarife cetvelindeki yerini gösteren koddur. Kod 12 hanelidir ve rakamlardan oluşur. İlk altı hanesi dünya genelinde kullanılan Armonize Sistem'den gelir, kalan haneler Türkiye'ye ve Avrupa Birliği sınıflandırmasına göre ayrıntı ekler.

Bu kod ne anlama gelir, ne işe yarar?

Kod, gümrüğe "bu ürün tam olarak nedir" sorusunun cevabını verir. Gümrük vergisi oranı, ilave vergiler, ithalat izni ya da standart kontrolü gibi şartların hepsi bu koda bağlıdır. Yanlış kod, yanlış vergi demektir. Hatta ürüne gerekmeyen bir izin istenmesine ya da gereken bir kontrolün atlanmasına da yol açabilir; bu da sonradan ek vergi, ceza ve gecikme olarak geri döner.

Örneğin pamuklu bir tişört ile sentetik bir spor tişörtü farklı GTİP kodlarına girer. İki ürünün vergi oranı ve istenen belgeler de farklı olabilir.

Ürününüzün kodunu nasıl bulursunuz?

Ticaret Bakanlığı'nın tarife sorgulama ekranında ürün adına ya da fasıl numarasına göre arama yapabilirsiniz. Ürünün malzemesi, kullanım amacı ve işlenme derecesi doğru kodu belirler; bu yüzden yalnız isme bakmak yetmez.

Emin olamıyorsanız bir gümrük müşavirine danışın ya da gümrük idaresinden bağlayıcı tarife bilgisi isteyin. E-ihracatta faturaya doğru kodu yazmak, varış ülkesinde de gecikmeyi azaltır.

Sıkça Sorulan Sorular

GTİP kodu kaç hanelidir?

Türkiye'de GTİP 12 hanelidir. İlk altı hane uluslararası Armonize Sistem koduyla aynıdır, sonraki haneler ulusal ayrıntıyı gösterir.

Yanlış GTİP kodu kullanılırsa ne olur?

Eksik ya da fazla vergi ödenebilir ve gümrük idaresi sonradan ek vergi ile ceza isteyebilir. Gönderi de inceleme için bekletilebilir.

İlgili terimler

Gümrük Vergisi(Customs Duty)Gümrük vergisi, bir ülkeye dışarıdan giren mallardan, gümrük sınırını geçerken alınan vergidir. Oranı ürünün türüne, menşe ülkesine ve uygulanan ticaret anlaşmalarına göre değişir.Gümrükleme(Customs Clearance)Gümrükleme, bir malın ülkeye girişi ya da ülkeden çıkışı için gerekli beyanın verilmesi, belgelerin sunulması, vergilerin ödenmesi ve gümrük kontrolünden geçirilmesi işlemlerinin bütünüdür.Gümrük Beyannamesi(Customs Declaration)Gümrük beyannamesi, ithal ya da ihraç edilecek eşyanın cinsi, miktarı, değeri, menşei ve tabi tutulacağı gümrük rejimi gibi bilgilerin gümrük idaresine resmî olarak bildirildiği belgedir. Vergilerin ve dış ticaret istatistiklerinin temelini oluşturur.ETGB(Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi)ETGB (Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi), e-ticaretle satılan küçük gönderilerin yurt dışına çıkışında kullanılan basitleştirilmiş gümrük beyanıdır. Genelde kargo ya da hızlı kargo firması tarafından düzenlenir.Tarife(Tariff)Tarife, dış ticarette bir ülkenin ithal edilen mallara uyguladığı gümrük vergisidir. Malın değerinin yüzdesi ya da miktar başına sabit tutar olarak belirlenebilir; hem gelir sağlamak hem de yerli üretimi korumak için kullanılır.Vergi Oranı(Tax Rate)Vergi oranı, vergi matrahına uygulanarak ödenecek vergi tutarını belirleyen yüzdedir. Sabit (düz) olabileceği gibi, matrah büyüdükçe yükselen artan oranlı bir tarife biçiminde de uygulanabilir.Bağlayıcı(Connector)Bağlayıcı (connector), bir yazılımın başka bir uygulama ya da veri kaynağıyla hazır biçimde iletişim kurmasını sağlayan entegrasyon bileşenidir. Kimlik doğrulama ve API çağrılarını arka planda yöneterek kod yazmadan bağlantı kurmayı mümkün kılar.