İçeriğe geç
parazade
Vergi & Muhasebe

Finansal Duran Varlıklar Nedir?

İngilizce: Financial Fixed Assets

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Finansal Duran Varlıklar Nedir? Kısaca

Finansal duran varlıklar, işletmenin uzun süre elde tutmak amacıyla edindiği hisse senetleri, ortaklık payları ve uzun vadeli menkul kıymetlerdir. Tekdüzen hesap planında 24 Mali Duran Varlıklar grubunda yer alır.

Finansal Duran Varlıklar nedir?
İçindekiler
  1. Finansal duran varlıklar nedir?
  2. Hangi hesaplardan oluşur?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Finansal duran varlıklar nedir?

Finansal duran varlıklar, işletmenin bir yıldan uzun süre tutmayı planladığı finansal yatırımlarıdır. Başka bir şirkete ortak olmak ya da vadesine kadar tutulacak tahviller almak bu kapsama girer. Kısa sürede satmak için alınan menkul kıymetler ise dönen varlıklarda izlenir.

Hangi hesaplardan oluşur?

Tekdüzen hesap planında bu varlıklar 24 Mali Duran Varlıklar grubunda yer alır. 240 Bağlı Menkul Kıymetler hesabı uzun vadeli tutulan tahvil ve benzeri kıymetleri gösterir. 242 İştirakler hesabı sermayesine belirli oranda katıldığınız şirketleri, 245 Bağlı Ortaklıklar ise yönetimini kontrol ettiğiniz şirketleri kapsar.

Bu hesapların yanında değer düşüklüğü karşılıkları ve henüz ödenmemiş sermaye taahhütleri için eksi bakiyeli düzenleyici hesaplar bulunur.

Örnek

Örneğin bir üretim şirketi, tedarikçisi olan bir ambalaj firmasının sermayesine 2.000.000 TL'yle ortak oluyor ve bu payı uzun süre tutmayı planlıyor. Ortaklık oranı kontrol sağlamıyorsa tutar 242 İştirakler hesabına kaydedilir. Şirketten alınan kâr payları ise gelir olarak izlenir.

Nelere dikkat etmeli?

Bir yatırımın iştirak mi, bağlı ortaklık mı yoksa kısa vadeli menkul kıymet mi olduğu, elde tutma amacına ve kontrol düzeyine göre belirlenir. Bu ayrım hem finansal tabloları hem de iştirak kazançları istisnası gibi vergisel sonuçları etkiler. Yeni bir ortaklık kurmadan önce sınıflandırmayı mali müşavirinizle konuşun.

Sıkça Sorulan Sorular

Finansal duran varlıklar ne demek?

İşletmenin uzun vadeli finansal yatırımları demektir: başka şirketlerdeki ortaklık payları ve uzun süre tutulacak menkul kıymetler. Bilançoda duran varlıklar arasında gösterilir.

İştirak ile bağlı ortaklık arasındaki fark nedir?

Bağlı ortaklıkta yatırım yapan şirket yönetimi kontrol eder. İştirakte ise önemli bir pay vardır ama kontrol yoktur.

İlgili terimler

İştirak(Affiliate)İştirak, bir şirketin başka bir şirkette kontrol sağlamayan ama önemli etki yaratan bir paya sahip olması ya da bu şekilde pay sahibi olunan şirkettir. Muhasebede genellikle yüzde 20-50 arası oy hakkı önemli etki göstergesi kabul edilir.Bağlı Ortaklık(Subsidiary)Bağlı ortaklık, başka bir şirket (ana şirket) tarafından kontrol edilen şirkettir. Kontrol genellikle oy haklarının yarısından fazlasına sahip olmakla ya da yönetimi belirleme gücüyle sağlanır; bağlı ortaklığın tabloları ana şirketinkilerle birleştirilir.Duran Varlıklar(Non-Current Assets)Duran varlıklar, işletmenin bir yıldan uzun süre elinde tutmayı ya da faaliyetlerinde kullanmayı amaçladığı arsa, bina, makine, taşıt, haklar ve uzun vadeli alacaklar gibi varlıklardır; bilançoda dönen varlıklardan ayrı gösterilir.İştirak Kazançları İstisnası(Participation Exemption)İştirak kazançları istisnası, bir şirketin başka bir şirketteki ortaklığından elde ettiği kâr paylarının, belirli şartlarla kurumlar vergisinden istisna tutulmasıdır. Aynı kazancın iki kez vergilenmesini önler.Sermaye(Capital)Sermaye, bir işi kurmak ya da yürütmek için kullanılan para, makine, bina gibi kaynakların bütünüdür. Şirket hukukunda ise ortakların şirkete koymayı taahhüt ettiği ve esas sözleşmede yazılı olan tutarı anlatır.ÖTV Muafiyeti(Special Consumption Tax Exemption)ÖTV muafiyeti, belirli kişilerin ya da işlemlerin özel tüketim vergisi ödemekten kanunla kurtarılmasıdır. Engelli bireylerin taşıt alımı, ihracat ve diplomatik temsilciliklere yapılan teslimler en bilinen örneklerdir.