İçeriğe geç
parazade
Borsa

Etki Yatırımı Nedir?

İngilizce: Impact Investing

Yayın: · Son güncelleme:

Etki Yatırımı Nedir? Kısaca

Etki yatırımı, finansal getiri beklentisinin yanında ölçülebilir ve olumlu bir sosyal ya da çevresel etki yaratmayı bilinçli olarak hedefleyen yatırımlardır. Etki, yatırımın baştan belirlenen amacıdır.

Etki Yatırımı nedir?
İçindekiler
  1. Etki yatırımı nedir, nasıl ayırt edilir?
  2. Hangi araçlarla yapılır?
  3. ESG ve sürdürülebilir yatırımdan farkı
  4. Nelere dikkat etmeli?

Etki yatırımı (impact investing), parayı yalnız getiri için değil, belirli bir sorunu çözmeye katkı sağlamak için de yönlendiren yatırım yaklaşımıdır. Temiz enerjiye erişim, uygun fiyatlı konut, eğitim, sağlık veya küçük işletmelerin finansmana erişimi gibi alanlar sık görülen örneklerdir.

Etki yatırımı nedir, nasıl ayırt edilir?

Bir yatırımın etki yatırımı sayılması için genellikle üç özellik aranır:

  1. Niyet: Olumlu etki yaratmak yatırımın açık amacıdır.
  2. Ölçülebilirlik: Etki somut göstergelerle izlenir; örneğin sağlanan temiz enerji miktarı veya kredi verilen girişimci sayısı.
  3. Finansal getiri beklentisi: Bağıştan farklı olarak yatırımcı anaparasını ve bir getiriyi geri almayı bekler.

Hangi araçlarla yapılır?

  • Sosyal girişimlere veya erken aşama şirketlere özel sermaye yatırımları
  • Belirli projeleri finanse eden sosyal tahviller ve yeşil tahviller
  • Etki odaklı yatırım fonları
  • Mikrofinans kuruluşlarına sağlanan finansman

ESG ve sürdürülebilir yatırımdan farkı

ESG yatırımı çoğunlukla şirketlerin risklerini ve yönetim kalitesini değerlendirir. Etki yatırımı ise bir adım ileri giderek yatırımın doğrudan yarattığı olumlu sonucu hedefler ve raporlar.

Nelere dikkat etmeli?

  • Likidite: Bu yatırımların bir kısmı halka açık değildir; paran uzun süre bağlı kalabilir.
  • Ölçüm güçlüğü: Etki göstergeleri standart değildir; abartılı raporlama riski vardır.
  • Getiri: Bazı etki yatırımları piyasa ortalamasının altında getiri kabul eder; zarar riski de vardır.

Sıkça Sorulan Sorular

Etki yatırımı bağış mıdır?

Hayır. Bağışta para geri dönmez; etki yatırımında ise yatırımcı anaparasını ve bir finansal getiriyi geri almayı bekler. Ancak getiri garanti değildir.

Bireysel yatırımcı etki yatırımı yapabilir mi?

Etki odaklı fonlar veya sosyal ve yeşil tahviller gibi araçlar üzerinden dolaylı olarak yapılabilir. Ürünün etkiyi nasıl ölçüp raporladığını incelemek önemlidir.

İlgili terimler

Sürdürülebilir Yatırım(Sustainable Investing)Sürdürülebilir yatırım, finansal getiriyi hedeflerken çevresel, sosyal ve yönetişim etkilerini de karar sürecine dahil eden; uzun vadede topluma ve doğaya zarar vermeyen faaliyetleri öne çıkaran yatırım yaklaşımıdır.ESG Yatırımı(ESG Investing)ESG yatırımı, şirketleri finansal verilerin yanında çevresel (Environmental), sosyal (Social) ve kurumsal yönetişim (Governance) kriterlerine göre de değerlendirerek yatırım kararı verme yaklaşımıdır.Sosyal Tahvil(Social Bond)Sosyal tahvil, topladığı fonu eğitim, sağlık, uygun fiyatlı konut ve istihdam gibi toplumsal fayda sağlayan projelerde kullanmayı taahhüt eden borçlanma aracıdır.Sorumlu Yatırım(Responsible Investing)Sorumlu yatırım, çevresel, sosyal ve kurumsal yönetişim faktörlerini yatırım kararlarına ve pay sahipliği uygulamalarına dahil ederek hem riski yönetmeyi hem de uzun vadeli değer yaratmayı amaçlayan yaklaşımdır.Girişimci(Entrepreneur)Girişimci, bir iş fikrini hayata geçirmek için kaynakları bir araya getiren, kâr elde etme amacıyla yeni bir işletme kuran ya da var olanı geliştiren ve bu süreçte finansal riski üstlenen kişidir.Özel Sermaye(Private Equity)Özel sermaye (private equity), borsada işlem görmeyen şirketlere ortak olarak ya da halka açık şirketleri satın alıp borsadan çıkararak yapılan, genellikle orta-uzun vadeli ve aktif yönetime dayalı yatırım türüdür.Likidite(Liquidity)Likidite, bir varlığın değerinden önemli bir kayıp yaşanmadan hızlıca nakde çevrilebilme kolaylığıdır. Kavram; varlıklar, piyasalar ve şirketlerin kısa vadeli borç ödeme gücü için kullanılır.