Düşük Seviyeli Dil Nedir?
İngilizce: Low-Level Language
Yayın: · Son güncelleme:
Düşük Seviyeli Dil Nedir? Kısaca
Düşük seviyeli dil, donanıma yakın çalışan ve işlemcinin komutlarını doğrudan ya da çok az soyutlamayla ifade eden programlama dilidir. Makine dili ve assembly bu grubun temel örnekleridir.
Düşük seviyeli dil nedir?
Düşük seviyeli dil, bilgisayarın donanımına çok yakın düzeyde talimat vermenizi sağlayan programlama dilidir. "Düşük" kelimesi kalitesizliği değil, donanıma yakınlığı anlatır. Bu dillerde bellek adreslerini, işlemci yazmaçlarını ve tek tek komutları kendiniz yönetirsiniz.
İki temel örnek vardır. Makine dili, işlemcinin doğrudan çalıştırdığı 0 ve 1 dizileridir. Assembly ise bu komutların MOV, ADD, JMP gibi kısa ve okunabilir kelimelerle yazılmış hâlidir.
Yüksek seviyeli dillerden farkı ne?
Fark, kontrol ile kolaylık arasındaki dengededir. Python'da toplam = a + b yazdığınızda arka planda neler olduğunu düşünmezsiniz. Assembly'de ise önce değerleri yazmaçlara yüklemeniz, toplama komutunu çalıştırmanız ve sonucu belleğe geri yazmanız gerekir.
| Özellik | Düşük seviyeli | Yüksek seviyeli |
|---|---|---|
| Donanım kontrolü | Tam | Sınırlı |
| Okunabilirlik | Zor | Kolay |
| Taşınabilirlik | İşlemciye bağlı | Yüksek |
| Geliştirme hızı | Yavaş | Hızlı |
Assembly kodu belirli bir işlemci mimarisine özeldir. x86 için yazılmış bir program, telefonlarda yaygın olan ARM işlemcide değiştirilmeden çalışmaz.
Nerelerde kullanılır?
Bugün çok az uygulama tamamen düşük seviyeli dille yazılır. Yine de bazı alanlarda bu diller önemini korur. İşletim sistemi çekirdeklerinin ve sürücülerin kritik parçaları, mikrodenetleyicilerdeki gömülü yazılımlar ve performansın son damlasına kadar önemli olduğu kod blokları bunlara örnektir.
Güvenlik araştırmacıları da zararlı yazılımları incelerken ya da bir programın nasıl çalıştığını anlamaya çalışırken assembly okur. Bu alanlara ilgi duyuyorsanız önce C öğrenip ardından derleyicinin ürettiği assembly çıktısını incelemek, konuyu kavramanın pratik bir yoludur.
Sıkça Sorulan Sorular
C düşük seviyeli bir dil mi?
C genellikle yüksek seviyeli kabul edilir, ama belleği doğrudan yönetmeye izin verdiği için donanıma oldukça yakındır. Bu yüzden bazı kaynaklar onu orta seviyeli dil olarak sınıflandırır.
Düşük seviyeli dil öğrenmek gerekli mi?
Web ya da mobil uygulama geliştirmek için gerekli değildir. Gömülü sistemler, işletim sistemleri ya da güvenlik analizi gibi alanlarda çalışmak istiyorsanız faydalıdır.