İçeriğe geç
parazade

Dolar Endeksi Nedir?

İngilizce: US Dollar Index

Yayın: · Son güncelleme:

Dolar Endeksi Nedir? Kısaca

Dolar endeksi (DXY), ABD dolarının euro, Japon yeni, İngiliz sterlini, Kanada doları, İsveç kronu ve İsviçre frangından oluşan bir sepete karşı değerini ölçen endekstir. Doların genel gücünü izlemek için kullanılır.

Dolar Endeksi nedir?
İçindekiler
  1. Dolar endeksi nedir, nasıl hesaplanır?
  2. Nasıl yorumlanır?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Dolar endeksi (US Dollar Index, kısaca DXY ya da USDX), ABD dolarının başlıca altı para birimine karşı ortalama değerini gösteren endekstir. Endeks yükseldiğinde dolar sepetteki para birimlerine karşı genel olarak güçlenmiş, düştüğünde zayıflamış demektir. Bugün endeks ve buna dayalı vadeli işlemler Intercontinental Exchange (ICE) bünyesinde yayımlanır ve işlem görür.

Dolar endeksi nedir, nasıl hesaplanır?

Endeks, 1973 yılı baz alınıp 100 değeriyle başlatılmıştır. Sepetteki para birimleri şunlardır:

  • Euro (en yüksek ağırlık)
  • Japon yeni
  • İngiliz sterlini
  • Kanada doları
  • İsveç kronu
  • İsviçre frangı

Hesaplama, bu kurların ağırlıklı geometrik ortalamasına dayanır. Euronun ağırlığı çok yüksek olduğu için endeks, EUR/USD paritesiyle büyük ölçüde ters yönde hareket eder. Sepet uzun yıllardır güncellenmemiştir; Çin yuanı ve gelişmekte olan ülke para birimleri endekste yer almaz. Güncel ağırlıkları ICE'nin resmî endeks belgelerinden kontrol edebilirsin.

Nasıl yorumlanır?

  • Endeks 100'ün üzerindeyse dolar, 1973 bazına göre sepete karşı daha güçlüdür.
  • Güçlü dolar dönemlerinde dolar cinsinden fiyatlanan emtialar ve gelişmekte olan piyasa varlıkları baskı altında kalabilir.
  • ABD faiz beklentileri ve küresel risk iştahı endeksi etkileyen başlıca etkenlerdir.

Nelere dikkat etmeli?

  • DXY, Türk lirasını içermez; USD/TRY'deki hareketi doğrudan açıklamaz.
  • Endeksteki değişimin büyük kısmı euro kaynaklıdır; doların tüm para birimlerine karşı aynı yönde hareket ettiği sonucu çıkarılmamalıdır.
  • Dolar endeksine dayalı vadeli işlem ve fon gibi ürünler kaldıraç ve kur riski taşıyabilir; ilgili döviz çifti ve güvenli liman kavramlarıyla birlikte değerlendir.

Sıkça Sorulan Sorular

DXY yükselirse ne olur?

Doların sepetteki para birimlerine karşı güçlendiğini gösterir. Bu durum genellikle dolar cinsinden emtia fiyatları ve gelişmekte olan ülke para birimleri üzerinde baskı yaratabilir, ancak her dönemde aynı sonucu doğurmaz.

Dolar endeksinde Türk lirası var mı?

Hayır. Endeks yalnızca euro, Japon yeni, İngiliz sterlini, Kanada doları, İsveç kronu ve İsviçre frangından oluşur. Türk lirası ve diğer gelişmekte olan ülke para birimleri sepette yer almaz.

İlgili terimler

Döviz Çifti(Currency Pair)Döviz çifti, iki para biriminin birbirine karşı değerini gösteren kotasyondur. İlk yazılan baz döviz, ikincisi karşıt dövizdir; fiyat, bir birim baz dövizin kaç birim karşıt dövize eşit olduğunu gösterir.Majör Pariteler(Major Currency Pairs)Majör pariteler, ABD dolarının euro, Japon yeni, İngiliz sterlini gibi gelişmiş ülkelerin en çok işlem gören para birimleriyle oluşturduğu döviz çiftleridir. Forex piyasasının en likit ve en dar alış-satış farklı çiftleridir.Güvenli Liman(Safe Haven)Güvenli liman, piyasalarda belirsizlik ve kriz dönemlerinde değerini koruması ya da artırması beklenen, bu yüzden yatırımcıların sığındığı varlıkları anlatır. Altın, güçlü ülkelerin devlet tahvilleri ve bazı para birimleri bu gruba örnektir.ForexForex (foreign exchange), para birimlerinin birbirine karşı alınıp satıldığı küresel döviz piyasasıdır. Türkiye'de genellikle kaldıraçlı döviz işlemlerini anlatmak için de kullanılır ve bu işlemler yüksek zarar riski taşır.Baz(Basis)Baz, vadeli işlem piyasalarında bir varlığın spot fiyatı ile aynı varlığa dayalı vadeli sözleşmenin fiyatı arasındaki farktır. Genellikle spot fiyattan vadeli fiyat çıkarılarak hesaplanır ve vade yaklaştıkça sıfıra yaklaşır.Risk İştahı(Risk Appetite)Risk iştahı, bir yatırımcının ya da piyasanın genelinin daha yüksek getiri umuduyla ne kadar risk almaya istekli olduğunu anlatır. Risk iştahı artınca hisse gibi riskli varlıklara, azalınca güvenli limanlara yönelim görülür.