Doğrudan Maliyet Nedir?
İngilizce: Direct Cost
Yayın: · Son güncelleme:
Doğrudan Maliyet Nedir? Kısaca
Doğrudan maliyet, belirli bir ürün, hizmet ya da projeyle açıkça ve ekonomik biçimde ilişkilendirilebilen maliyettir. Ürüne giren hammadde ve ürünü üreten işçinin ücreti en bilinen doğrudan maliyet örnekleridir.
Doğrudan maliyet, "Bu gider hangi ürün için yapıldı?" sorusuna net yanıt verilebilen maliyettir. Bir masanın tahtası, bir pastanın unu ya da bir projede çalışan danışmanın saat ücreti doğrudan maliyettir; her biri belirli bir ürüne ya da işe bağlanabilir.
Doğrudan maliyet nedir?
Maliyet muhasebesinde doğrudan maliyetler genellikle iki kalemden oluşur:
- Direkt ilk madde ve malzeme: Ürünün fiziksel parçası hâline gelen hammadde
- Direkt işçilik: Ürünü doğrudan üreten çalışanların ücret ve yan giderleri
Bazı işletmelerde ürüne özel ambalaj, satış komisyonu ya da projeye özel alınan hizmetler de doğrudan maliyet sayılır. Belirleyici olan, giderin tek bir maliyet nesnesine kolayca izlenebilmesidir.
Dolaylı maliyetten farkı
Fabrika kirası, aydınlatma ya da ustabaşının maaşı birden çok ürüne hizmet eder; bunlar dolaylı maliyet sayılır ve bir dağıtım anahtarıyla ürünlere paylaştırılır. Doğrudan maliyetler ise dağıtıma gerek kalmadan ürüne yüklenir.
Örnek
Varsayımsal bir atölye 50 adet ahşap tabure üretsin:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Ahşap ve vida | 15.000 TL |
| Taburelere harcanan işçilik | 10.000 TL |
| Toplam doğrudan maliyet | 25.000 TL |
Tabure başına doğrudan maliyet 500 TL'dir. Atölye kirası gibi dolaylı giderler eklendiğinde toplam birim maliyet bunun üzerine çıkar.
Nelere dikkat etmeli?
Doğrudan maliyet çoğu zaman değişken nitelik taşır ama her zaman değil; örneğin sabit maaşlı bir çalışan tek bir projede çalışıyorsa doğrudan ama sabit bir maliyet olabilir. Fiyat belirlerken yalnızca doğrudan maliyetleri hesaba katmak, genel giderleri karşılamayan fiyatlara yol açabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Doğrudan maliyet ile değişken maliyet aynı şey mi?
Hayır. Doğrudan-dolaylı ayrımı giderin bir ürüne izlenebilirliğine, sabit-değişken ayrımı ise üretim miktarıyla değişip değişmemesine bakar. İkisi çoğu zaman örtüşse de aynı kavram değildir.
Hizmet işletmesinde doğrudan maliyet nedir?
Belirli bir müşteri işi ya da proje için harcanan personel saati, dış hizmet alımı ve malzeme doğrudan maliyettir. Ofis kirası gibi ortak giderler ise dolaylı kalır.