İçeriğe geç
parazade
Kripto

Dijital Türk Lirası Nedir?

İngilizce: Digital Turkish Lira

Yayın: · Son güncelleme:

Dijital Türk Lirası Nedir? Kısaca

Dijital Türk lirası, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) Türk lirasının dijital biçimi olarak tasarladığı merkez bankası dijital parası (CBDC) projesidir; tedavüle çıkarılmasına ilişkin nihai karar henüz açıklanmamıştır.

Dijital Türk Lirası nedir?
İçindekiler
  1. Proje nasıl ilerledi?
  2. Ne işe yarayabilir?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Dijital Türk lirası, Türk lirasının merkez bankası tarafından çıkarılacak dijital biçimini ifade eder. Bir merkez bankası dijital parası projesidir; kripto para değildir ve değeri Türk lirasına eşittir.

Proje nasıl ilerledi?

TCMB'nin resmî duyuru ve raporlarına göre süreç şöyle özetlenebilir:

  • Başlangıç: TCMB, ASELSAN, HAVELSAN ve TÜBİTAK-BİLGEM ile bir işbirliği platformu kurarak çalışmaları başlattı.
  • Birinci faz: Dar kapsamlı, kapalı devre pilot testlerle prototip bir dijital Türk lirası ağı denendi. Faz tamamlandı ve TCMB "Dijital Türk Lirası Birinci Faz Değerlendirme Raporu"nu yayımladı.
  • İkinci faz: Ar-Ge çalışmalarının yanında dijital Türk lirasının iktisadi, hukuki ve güvenlik boyutları ele alınıyor. TCMB bu faza ilişkin bir ilerleme raporu yayımladı ve ekosistemden bankaların ve ödeme kuruluşlarının projelerine katılım çağrısı yaptı.

TCMB'nin açıklamalarına göre dijital Türk lirasının tedavüle çıkarılmasına yönelik nihai bir karar verilmiş değildir. Bu nedenle kesin bir kullanıma giriş tarihi yoktur.

Ne işe yarayabilir?

TCMB'nin analizlerinde öne çıkan olası faydalar arasında ödemelerin hızlanması, ödeme sistemlerindeki bölünmüşlüğün azalması ve yenilikçi, programlanabilir ödeme çözümlerine zemin hazırlanması sayılır.

Nelere dikkat etmeli?

  • Dijital Türk lirası adına "ön satış", "erken erişim" ya da "yatırım fırsatı" sunan site ve uygulamalara itibar etme. Dijital Türk lirası bir yatırım aracı değildir ve TCMB böyle bir satış yapmamaktadır.
  • Projeyle ilgili güncel bilgiyi yalnızca TCMB'nin resmî sitesinden takip et.

Kripto paralardan farklı olarak dijital Türk lirasının değeri piyasada dalgalanmaz; bir dijital Türk lirası bir Türk lirasına eşittir.

Sıkça Sorulan Sorular

Dijital Türk lirası ne zaman kullanıma girecek?

TCMB'nin açıklamalarına göre tedavüle ilişkin nihai karar henüz verilmemiştir. Güncel durumu TCMB'nin resmî duyurularından takip etmek gerekir.

Dijital Türk lirası kripto para mı?

Hayır. Merkez bankası tarafından çıkarılan, değeri Türk lirasına eşit bir dijital paradır. Fiyatı piyasada dalgalanmaz ve yatırım aracı değildir.

İlgili terimler

Merkez Bankası Dijital Parası(Central Bank Digital Currency)Merkez bankası dijital parası (CBDC), bir ülkenin merkez bankası tarafından ihraç edilen, ulusal para biriminin dijital biçimi olan ve doğrudan merkez bankasının yükümlülüğü sayılan para türüdür.StablecoinStablecoin, değerini genellikle ABD doları gibi bir itibari paraya ya da başka bir varlığa sabitlemeyi amaçlayan kripto varlıktır; amaç, kripto piyasalarındaki fiyat oynaklığından korunmuş bir dijital birim sunmaktır.Kripto Para(Cryptocurrency)Kripto para, merkez bankası gibi tek bir otoriteye bağlı olmadan blokzincir gibi dağıtık kayıt teknolojisiyle oluşturulan, kriptografiyle korunan ve dijital ortamda transfer edilen sanal varlıktır.Merkez Bankası(Central Bank)Merkez bankası, bir ülkenin para politikasını yürüten, banknot ihraç eden ve finansal sistemin istikrarını gözeten kamu kurumudur. Türkiye'de bu görevi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) üstlenir.Mikro Ödeme(Micropayment)Mikro ödeme, genellikle bir kuruşun altına kadar inebilen çok küçük tutarlı ödemelerdir; kriptoda bu ödemeler ödeme kanalları ve Lightning Network gibi düşük ücretli katman 2 çözümleriyle mümkün hâle getirilmeye çalışılır.Tokenize Hisse(Tokenized Stock)Tokenize hisse, bir şirketin hisse senedini ya da onun fiyatını blokzincir üzerinde temsil eden tokendır; ürünün yapısına göre gerçek hisseye dayalı olabilir ya da yalnızca fiyatı izleyip sahiplik hakkı vermeyebilir.