Değişim Oranı Nedir?
İngilizce: Rate of Change
Yayın: · Son güncelleme:
Değişim Oranı Nedir? Kısaca
Değişim oranı (Rate of Change, ROC), güncel fiyatın belirli sayıda dönem önceki fiyata göre yüzde kaç değiştiğini gösteren bir momentum göstergesidir. Sıfır çizgisi etrafında dalgalanır ve hareketin hızını ölçer.
Değişim oranı, İngilizce kısaltmasıyla ROC, fiyatın seçilen bir süre içinde yüzde olarak ne kadar değiştiğini gösterir. Momentum göstergesi ile aynı fikre dayanır; farkı sonucu yüzde olarak vermesidir. Bu sayede farklı fiyat düzeylerindeki varlıklar arasında karşılaştırma yapmak kolaylaşır.
Değişim oranı nedir, nasıl hesaplanır?
Formül şöyledir:
ROC = [(Bugünkü kapanış − n dönem önceki kapanış) / n dönem önceki kapanış] × 100
Dönem sayısı (n) yatırımcının amacına göre seçilir; kısa vadeli analizlerde 9-14, daha uzun vadeli analizlerde 20 ve üzeri sık kullanılır.
Nasıl yorumlanır?
- ROC pozitifse fiyat n dönem öncesine göre yükselmiş, negatifse düşmüştür.
- ROC'un yükselmesi hareketin hızlandığını, düşmesi yavaşladığını gösterir.
- Sıfır çizgisinin kesilmesi, yön değişiminin teyidi olarak izlenebilir.
- Fiyat yeni zirve yaparken ROC'un daha düşük bir zirve yapması negatif uyumsuzluk olarak değerlendirilir.
Örnek
Varsayımsal bir varlığın bugünkü fiyatı 66 TL, 12 gün önceki fiyatı 60 TL olsun. ROC = (66 − 60) / 60 × 100 = %10 olur.
Nelere dikkat etmeli?
ROC'un sabit üst ve alt sınırı yoktur. Bir varlık için "aşırı" sayılan seviye, o varlığın geçmiş davranışına bakılarak belirlenir ve zamanla değişebilir. Ayrıca gösterge yalnız iki noktayı karşılaştırdığı için, aradaki fiyat hareketini yok sayar; n dönem önceki tek bir sert hareket bile sonucu çarpıtabilir. Bu nedenle ROC'u trend ve destek seviyesi gibi diğer araçlarla birlikte kullanmak daha sağlıklıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
ROC ile momentum göstergesi aynı şey mi?
Çok benzerdirler. Momentum göstergesi iki fiyat arasındaki farkı ya da oranı verir, ROC ise bu farkı yüzde olarak ifade eder. Yüzde biçimi, farklı fiyattaki varlıkları karşılaştırmayı kolaylaştırır.
Değişim oranı hangi değerde aşırı kabul edilir?
Evrensel bir eşik yoktur. Her varlığın oynaklığı farklı olduğu için aşırı bölgeler genellikle o varlığın geçmiş ROC değerlerine bakılarak belirlenir.