CEO Dolandırıcılığı Nedir?
İngilizce: CEO Fraud
Yayın: · Son güncelleme:
CEO Dolandırıcılığı Nedir? Kısaca
CEO dolandırıcılığı (CEO Fraud), dolandırıcının şirketin üst yöneticisi gibi davranarak finans ya da muhasebe çalışanından acil ve gizli bir para transferi yapmasını istediği iş e-postası dolandırıcılığı türüdür.
CEO dolandırıcılığı nedir?
CEO dolandırıcılığı, şirket yöneticisinin kimliğine bürünerek çalışana sahte bir ödeme talimatı verilmesidir. Mesaj e-postayla, WhatsApp'tan ya da giderek artan biçimde sesli aramayla gelir. Talimat genellikle acil, gizli ve olağan süreçlerin dışındadır.
Tipik senaryo nasıl işler?
Muhasebe çalışanına cuma öğleden sonra, genel müdürün adıyla şu mesaj gelir: "Şu an toplantıdayım, gizli bir satın alma yürütüyoruz. Bugün mesai bitmeden şu IBAN'a 380.000 TL göndermen gerekiyor, kimseyle paylaşma." Gönderen adres, şirket alan adına çok benzeyen bir adrestir ya da yöneticinin ele geçirilmiş gerçek hesabıdır.
Bu senaryoda baskı unsurları bilinçli seçilir. Mesai bitimi aciliyet yaratır, gizlilik başkasına danışmayı engeller, yöneticinin otoritesi ise sorgulamayı zorlaştırır. Yöneticiyi aramaya çalışan çalışana "telefonla konuşamıyorum, sadece yaz" denir.
Şirketler nasıl korunur?
En etkili önlem, e-posta ya da mesajla gelen hiçbir ödeme talimatının tek başına yeterli sayılmamasıdır. Belirli bir tutarın üzerindeki her transfer için iki kişilik onay ve bilinen bir numaradan sözlü teyit zorunlu olmalıdır. Yöneticiler de bu kurala uyacaklarını açıkça duyurmalıdır, böylece çalışan teyit istemekten çekinmez.
Teknik önlemler de desteklenmelidir: dış kaynaklı e-postalara uyarı etiketi, SPF, DKIM ve DMARC kayıtları ve yönetici hesaplarında çok faktörlü doğrulama. Konunun daha geniş çerçevesi için BEC maddesine bakabilirsiniz. Para gönderildiyse vakit kaybetmeden bankayı arayıp transferin durdurulmasını isteyin ve savcılığa suç duyurusunda bulunun.
Sıkça Sorulan Sorular
CEO dolandırıcılığı yalnız büyük şirketleri mi hedefler?
Hayır. KOBİ'ler de sık hedef olur, çünkü çoğunda yazılı onay süreçleri yoktur ve patronla muhasebe arasındaki iletişim zaten mesajlaşma uygulamalarıyla yürür.
Yanlışlıkla para gönderildiyse geri alınabilir mi?
Erken müdahale şansı artırır. Hemen kendi bankanızı arayıp alıcı bankaya bildirim yapılmasını isteyin. Paranın geri alınıp alınamayacağı, hesabın durumu ve yargı sürecine bağlıdır.