İçeriğe geç
parazade

Borsa Çöküşü Ne Demek?

İngilizce: Stock Market Crash

Yayın: · Son güncelleme:

Borsa Çöküşü Ne Demek? Kısaca

Borsa çöküşü, hisse senedi fiyatlarının genel olarak çok kısa bir sürede, örneğin birkaç gün ya da hafta içinde, beklenmedik biçimde ve sert şekilde düşmesidir; genellikle panik satışları ve likidite kuruması eşlik eder.

Borsa Çöküşü nedir?
İçindekiler
  1. Borsa çöküşü ne demek?
  2. Neden olur?
  3. Borsalardaki koruma mekanizmaları
  4. Nelere dikkat etmeli?

Borsa çöküşü, piyasa genelinde fiyatların ani ve derin bir düşüş yaşamasıdır. Tek bir hissenin düşüşünden farklı olarak, endekslerin büyük kısmını etkileyen ve kısa sürede gerçekleşen bir olaydır.

Borsa çöküşü ne demek?

Çöküş için kesin bir eşik yoktur; ancak günler içinde endekslerde çift haneli yüzde kayıplar genellikle bu şekilde adlandırılır. Çöküşü ayı piyasasından ayıran şey hızıdır: Ayı piyasası aylarca süren bir düşüş eğilimidir, çöküş ise ani bir kırılmadır. Bir çöküş, ayı piyasasının başlangıcı da olabilir.

Neden olur?

  • Aşırı yükselmiş fiyatlarda oluşan balonların sönmesi,
  • Ekonomik ya da finansal krizler, büyük bir kurumun batması,
  • Savaş, salgın gibi beklenmedik olaylar,
  • Kaldıraçlı pozisyonlarda teminat çağrılarının zincirleme satışlara yol açması,
  • Korku ortamında yatırımcıların aynı anda satış yapması.

Borsalardaki koruma mekanizmaları

Borsalar ani düşüşleri yavaşlatmak için çeşitli araçlar kullanır. Borsa İstanbul'da günlük fiyat limitleri ve belirli eşiklerde işlemleri geçici olarak durduran devre kesici uygulamaları vardır. Bu eşikler zaman zaman değiştiği için güncel değerleri Borsa İstanbul'un resmî sayfasından kontrol et.

Nelere dikkat etmeli?

Çöküş dönemlerinde kaldıraçlı pozisyonlar çok hızlı ve büyük kayıplar doğurabilir. Paniğe kapılarak plansız işlem yapmak yerine, baştan çeşitlendirilmiş bir portföy, kısa vadede ihtiyaç duyulmayacak bir yatırım tutarı ve net bir risk planı belirlemek etkiyi sınırlamaya yardımcı olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Borsa çöküşü önceden tahmin edilebilir mi?

Güvenilir biçimde edilemez. Bazı göstergeler aşırı iyimserliğe işaret edebilir, ama çöküşün zamanını ve büyüklüğünü önceden bilmek mümkün değildir.

Borsa çöküşünde işlemler durur mu?

Borsa İstanbul'da belirli düşüş eşiklerinde devre kesici uygulamaları devreye girerek işlemleri geçici olarak durdurabilir. Eşiklerin güncel değerlerini resmî kaynaktan kontrol etmek gerekir.

İlgili terimler

Ayı Piyasası(Bear Market)Ayı piyasası, fiyatların uzun bir süre boyunca genel olarak düştüğü ve yatırımcı karamsarlığının hâkim olduğu piyasa dönemidir. Adı, ayının pençesini yukarıdan aşağı indirmesinden gelir.Panik Satışı(Panic Selling)Panik satışı, yatırımcıların korku ve belirsizlik nedeniyle, çoğunlukla temel bir analiz yapmadan, ellerindeki varlıkları hızla ve fiyatına bakmaksızın satmasıdır; bu davranış fiyatları kısa sürede sert biçimde düşürebilir.Devre Kesici(Circuit Breaker)Devre kesici, bir menkul kıymetin ya da endeksin fiyatı belirlenen eşiği aştığında işlemleri geçici olarak durdurup emir toplama ve tek fiyat aşamasına geçiren otomatik koruma mekanizmasıdır.Kara Kuğu(Black Swan)Kara kuğu, Nassim Nicholas Taleb'in yaygınlaştırdığı bir kavramdır; önceden öngörülmesi çok zor olan, gerçekleştiğinde büyük etkiler yaratan ve sonradan bakıldığında açıklanabilir gibi görünen nadir olayları ifade eder.Teminat(Collateral)Teminat, bir borcun ya da yükümlülüğün yerine getirilmesini güvence altına almak için alacaklıya verilen mal, hak, para veya kişisel taahhüttür; borç ödenmezse alacaklı teminata başvurabilir.Borsa İstanbul(Borsa Istanbul)Borsa İstanbul, Türkiye'nin tek borsası olarak hisse senedi, borçlanma aracı, türev ürün ve kıymetli maden işlemlerinin düzenli ve şeffaf biçimde yapıldığı organize piyasaları işleten anonim şirkettir.