Avans Faizi Nedir?
İngilizce: Advance Rate
Yayın: · Son güncelleme:
Avans Faizi Nedir? Kısaca
Avans faizi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın kısa vadeli avans işlemlerinde uyguladığı faiz oranıdır. Hukukta özellikle ticari işlerde temerrüt faizi hesabında esas alınabilen oran olarak bilinir.
Avans faizi, TCMB'nin kısa vadeli avans işlemleri için belirleyip ilan ettiği faiz oranıdır. TCMB, reeskont ve avans işlemlerine uygulanacak oranları dönemsel olarak duyurur. Günlük hayatta bu oran daha çok alacak davaları, icra takipleri ve ticari faturalarda karşımıza çıkar.
Avans faizi nedir, nerede kullanılır?
Avans faizinin en önemli kullanım alanı ticari işlerdeki gecikmelerdir. 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'a göre, TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı kanuni faizden yüksekse, ticari işlerde sözleşme olmasa bile temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Kanun, yıl içinde oranda belirli ölçüde değişiklik olursa yılın ikinci yarısında yeni oranın uygulanmasını da öngörür.
Bu nedenle bir alacak davasında ya da icra takibinde "avans faizi talep edilmiştir" ifadesi, alacağın ticari nitelikte olduğunu ve temerrüt faizinin bu oranla hesaplanmasının istendiğini gösterir.
Örnek
Varsayalım ki bir tedarikçi, müşterisi olan bir şirkete mal sattı ve fatura vadesinde ödenmedi. Sözleşmede gecikme faizi yazmıyorsa tedarikçi, ticari iş olduğu için ödenmeyen tutara vade tarihinden itibaren avans faizi oranında temerrüt faizi talep edebilir.
Nelere dikkat etmeli?
- Avans faizi oranı dönemsel olarak değişir; hesaplama yaparken ilgili dönemin oranını kullanmak gerekir. Güncel değeri TCMB'nin sitesinden ve Resmî Gazete'den kontrol et.
- Bir işin ticari sayılıp sayılmaması, avans faizi istenip istenemeyeceğini belirler.
- Tüketici işlemlerinde farklı kurallar geçerlidir.
Faiz hesabı içeren uyuşmazlıklarda, özellikle tutar büyükse, bir hukukçudan destek almak hatalı hesaplama riskini azaltır. Konuyla ilgili ticari faiz maddesine de bakabilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Avans faizi oranı nereden öğrenilir?
Avans faizi oranı TCMB tarafından ilan edilir ve Resmî Gazete'de de yayımlanabilir. Güncel oranı TCMB'nin resmî internet sitesinden kontrol edebilirsin.
Avans faizi bireysel borçlarda uygulanır mı?
Avans faizi esas olarak ticari işlerde temerrüt faizi için kullanılır. Ticari olmayan borçlarda kural olarak kanuni faiz ya da sözleşmede belirlenen oran uygulanır.