ASIC Nedir?
İngilizce: Application-Specific Integrated Circuit
Yayın: · Son güncelleme:
ASIC Nedir? Kısaca
ASIC (Application-Specific Integrated Circuit), genel amaçlı işlemcilerin aksine tek bir görevi ya da dar bir görev grubunu çok verimli yapmak için tasarlanıp üretilen özel amaçlı entegre devredir.

ASIC, "uygulamaya özgü entegre devre" anlamına gelir. Bir CPU her türlü programı çalıştırabilirken, bir ASIC yalnızca tasarlandığı işi yapar; ama o işi çok daha hızlı ve daha az enerjiyle yapar.
ASIC nedir?
Genel amaçlı işlemciler esneklik için tasarlanır; bu esneklik bir miktar verim kaybına yol açar. ASIC'lerde ise devre, belirli bir hesaplama türüne göre baştan tasarlanır. Gereksiz bileşenler çıkarılır, sık yapılan işlemler doğrudan donanıma gömülür.
Günlük hayatta pek çok ASIC kullanırsın: Telefonlardaki görüntü ve ses işleme çipleri, ağ cihazlarındaki özel devreler bunlara örnektir. Kripto para madenciliğinde de belirli bir algoritmayı hesaplamak için tasarlanmış ASIC madencilik cihazları kullanılır.
Yapay zekâda ASIC
Derin öğrenme hesaplamalarının büyük bölümü matris çarpımı gibi tekrar eden işlemlerden oluşur. Bu işlemlere özel tasarlanmış ASIC'ler yapay zekâ hızlandırıcısı olarak kullanılır:
- TPU, sinir ağı hesaplamaları için tasarlanmış bir ASIC örneğidir.
- Telefon ve bilgisayarlardaki NPU'lar da cihaz üzerinde yapay zekâ çalıştırmak için özel devreler içerir.
- Pek çok bulut sağlayıcısı kendi eğitim ve çıkarım çiplerini geliştirmektedir.
ASIC, GPU ve FPGA karşılaştırması
| Özellik | ASIC | GPU | FPGA |
|---|---|---|---|
| Esneklik | Düşük | Yüksek | Orta (yeniden programlanabilir) |
| Belirli işte verim | Çok yüksek | Yüksek | Orta-yüksek |
| Tasarım süresi ve maliyeti | Çok yüksek | Hazır ürün | Orta |
Nelere dikkat etmeli?
ASIC tasarlamak ve üretmek uzun süre ve yüksek ilk yatırım gerektirir; üretildikten sonra devre değiştirilemez. Yapay zekâ yöntemleri hızla değiştiği için, bugün verimli olan bir tasarım yeni model mimarilerine iyi uyum sağlamayabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
ASIC ile GPU arasındaki temel fark nedir?
GPU, grafik ve genel paralel hesaplamalar için programlanabilir bir işlemcidir ve pek çok farklı işte kullanılabilir. ASIC ise belirli bir görev için sabitlenmiş devreye sahiptir; o görevde daha verimli, diğer işlerde ise kullanışsızdır.
Kripto madenciliğindeki ASIC ile yapay zekâ ASIC'i aynı mı?
Hayır. İkisi de özel amaçlı çiptir ama farklı işler için tasarlanır. Madencilik ASIC'i belirli bir özet (hash) algoritmasını hesaplar; yapay zekâ ASIC'i ise sinir ağı işlemleri için optimize edilir.