AES Nedir?
Yayın: · Son güncelleme:
AES Nedir? Kısaca
AES (Advanced Encryption Standard), ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü (NIST) tarafından standart olarak kabul edilen, 128, 192 ya da 256 bitlik anahtarlarla çalışan ve dünyada en yaygın kullanılan simetrik blok şifreleme algoritmasıdır.
AES nedir?
AES, "Gelişmiş Şifreleme Standardı" anlamına gelen Advanced Encryption Standard ifadesinin kısaltmasıdır. Belçikalı iki kriptografın geliştirdiği Rijndael algoritması, açık bir yarışmanın ardından 2001 yılında NIST tarafından standart olarak seçilmiştir. Eski DES algoritmasının yerini almak için tasarlanmıştır.
Bu algoritma simetrik bir şifreleme yöntemidir, yani şifreleme ve çözme için aynı anahtar kullanılır. Veriyi 128 bitlik bloklar hâlinde işler.
Şifreleme turları nasıl işler?
Algoritma her bloğu art arda "tur" adı verilen işlemlerden geçirir. Her turda baytlar bir tabloya göre değiştirilir, satırlar kaydırılır, sütunlar karıştırılır ve anahtardan türetilen bir değer eklenir. Anahtar uzunluğu arttıkça tur sayısı da artar:
| Sürüm | Anahtar uzunluğu | Tur sayısı |
|---|---|---|
| AES-128 | 128 bit | 10 |
| AES-192 | 192 bit | 12 |
| AES-256 | 256 bit | 14 |
Örneğin 128 bitlik bir anahtarın olası değer sayısı o kadar büyüktür ki, bugünkü bilgisayarlarla tüm ihtimalleri tek tek denemek pratikte imkânsız kabul edilir.
Nerelerde kullanılır?
AES, gündelik hayatınızın büyük bölümünde arka planda çalışır. HTTPS bağlantıları, WPA2 ve WPA3 kablosuz ağları, telefon ve bilgisayar disk şifrelemesi, şifreli ZIP dosyaları ve birçok mesajlaşma uygulaması AES kullanır. Modern işlemcilerde AES için özel donanım komutları bulunur, bu yüzden çok hızlıdır.
AES'in gücü anahtarın gizliliğine dayanır. Bir dosyayı "AES-256 ile şifreledim" demek, parola "123456" ise anlamını yitirir. Uzun ve tahmin edilemeyen parolalar kullanın.
Sıkça Sorulan Sorular
AES-128 mi AES-256 mı daha iyi?
İkisi de bugün güvenli kabul edilir. AES-256 daha uzun anahtar sağlar ve gelecekteki riskler için ek pay bırakır, ancak çoğu kullanım için AES-128 de yeterlidir.
AES ne demek, kırılabilir mi?
AES, Gelişmiş Şifreleme Standardı demektir. Doğru uygulandığında algoritmanın kendisine karşı pratik bir kırma yöntemi bilinmez; saldırılar genellikle zayıf parolalara ve hatalı uygulamalara yönelir.