İçeriğe geç
parazade

Zekât Nedir?

İngilizce: Zakat

Yayın: · Son güncelleme:

Zekât Nedir? Kısaca

Zekât, İslam'da belirli bir zenginlik ölçüsüne (nisap) ulaşmış ve üzerinden bir yıl geçmiş mallardan, Kur'an'da belirtilen kişilere verilmesi gereken mali ibadettir. Para ve ticaret mallarında oran genellikle kırkta bir olarak uygulanır.

Zekât nedir?
İçindekiler
  1. Zekât nedir?
  2. Nasıl hesaplanır?
  3. Kimlere verilir?
  4. Nelere dikkat etmeli?

Zekât, İslam'ın beş temel şartından biri olan mali bir ibadettir. Belirli bir zenginlik ölçüsüne sahip Müslümanların, mallarının bir kısmını yılda bir kez ihtiyaç sahiplerine vermesini ifade eder. Sözlükte "artma, temizlenme" anlamına gelir.

Zekât nedir?

Zekâtın farz olması için temel şartlar şunlardır:

  • Nisap: Temel ihtiyaçlar ve borçlar dışında, belirli bir zenginlik ölçüsüne ulaşan mala sahip olmak. Diyanet İşleri Başkanlığı, para ve ticaret malları için nisabı 80,18 gram altın değeri olarak açıklar.
  • Havelân-ı havl: Nisaba ulaşan malın üzerinden bir kameri yıl geçmesi.
  • Artıcı mal: Mal, para, altın, ticaret malı gibi kendiliğinden ya da işletilerek artma niteliğine sahip olmalıdır.

Nasıl hesaplanır?

Para, altın ve ticaret mallarında zekât oranı kırkta bir, yani %2,5'tir. Varsayımsal örnek: Borçları düşüldükten sonra nisabın üzerinde 400.000 TL'lik birikimi olan ve üzerinden bir yıl geçen biri için zekât 400.000 / 40 = 10.000 TL olur. Altının TL değeri sürekli değiştiği için nisap tutarını hesap gününe göre güncel fiyattan hesapla.

Hayvan ve tarım ürünlerinde farklı ölçüler uygulanır; ayrıntılar için Diyanet'in yayımladığı rehberlere bakabilirsin.

Kimlere verilir?

Kur'an'da sayılan gruplar arasında fakirler, yoksullar, borçlular ve yolda kalmışlar bulunur. Anne-baba, büyükanne-büyükbaba, çocuklar, torunlar ve eş gibi bakmakla yükümlü olunan yakınlara zekât verilmez.

Nelere dikkat etmeli?

Zekât dini bir yükümlülüktür; devlet tarafından toplanan bir vergi değildir. Fitre ve sadaka ile karıştırılmamalıdır. Zekâtı aracı kuruluşlar üzerinden vereceksen, kuruluşun güvenilirliğini ve resmî kaydını kontrol et; genel ilkeler için bağış maddesine bakabilirsin. Dini hükümlerde tereddüt ettiğin konular için Diyanet'in resmî kaynaklarına başvur.

Sıkça Sorulan Sorular

Zekât nisabı ne kadar?

Diyanet, para ve ticaret malları için nisabı 80,18 gram altın değeri olarak açıklar. TL karşılığı altın fiyatına göre değiştiği için hesap gününün fiyatıyla hesaplanmalıdır.

Altın ve döviz birikiminden zekât verilir mi?

Evet, borçlar düşüldükten sonra nisaba ulaşan ve üzerinden bir yıl geçen altın, döviz ve TL birikimlerinden kırkta bir oranında zekât verilmesi gerekir.

İlgili terimler

Bağış(Donation)Bağış, bir kişinin ya da kurumun para, mal veya hakkını karşılık beklemeden başka bir kişiye ya da kuruluşa devretmesidir. Hukukta bağışlama sözleşmesiyle düzenlenir; vergi mevzuatında da belirli bağışlar için indirim ve yükümlülükler bulunur.Vakıf(Foundation)Vakıf, gerçek ya da tüzel kişilerin yeterli mal ve hakları belirli ve sürekli bir amaca özgülemesiyle oluşan, tüzel kişiliğe sahip mal topluluğudur. Türkiye'de Türk Medeni Kanunu ve vakıflar mevzuatıyla düzenlenir.Gram Altın(Gram Gold)Gram altın, bir gram ağırlığındaki yüksek saflıkta (24 ayar) altını ya da bu miktarın fiyatını ifade eder. Türkiye'de altın yatırımının en yaygın ölçü birimidir; fiyatı ons altın fiyatı ve döviz kurundan türetilir.Net Değer(Net Worth)Net değer, bir kişinin ya da kurumun sahip olduğu tüm varlıkların toplam değerinden tüm borç ve yükümlülüklerinin çıkarılmasıyla bulunan tutardır. Finansal durumun tek bir sayıyla özetlenmiş hâlidir ve negatif de olabilir.Kamu Görevlisi(Public Servant)Kamu görevlisi, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttüğü kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerini yerine getiren kişidir. Memurlar en bilinen kamu görevlisi grubudur.Sözleşmeli Personel(Contract Personnel)Sözleşmeli personel, kamu kurumlarında kadrolu memur olmadan, idare ile yapılan sözleşmeye dayanarak kamu hizmeti yürüten çalışandır. En yaygın türü 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesine göre istihdam edilenlerdir.