Zekât Nedir?
İngilizce: Zakat
Yayın: · Son güncelleme:
Zekât Nedir? Kısaca
Zekât, İslam'da belirli bir zenginlik ölçüsüne (nisap) ulaşmış ve üzerinden bir yıl geçmiş mallardan, Kur'an'da belirtilen kişilere verilmesi gereken mali ibadettir. Para ve ticaret mallarında oran genellikle kırkta bir olarak uygulanır.

Zekât, İslam'ın beş temel şartından biri olan mali bir ibadettir. Belirli bir zenginlik ölçüsüne sahip Müslümanların, mallarının bir kısmını yılda bir kez ihtiyaç sahiplerine vermesini ifade eder. Sözlükte "artma, temizlenme" anlamına gelir.
Zekât nedir?
Zekâtın farz olması için temel şartlar şunlardır:
- Nisap: Temel ihtiyaçlar ve borçlar dışında, belirli bir zenginlik ölçüsüne ulaşan mala sahip olmak. Diyanet İşleri Başkanlığı, para ve ticaret malları için nisabı 80,18 gram altın değeri olarak açıklar.
- Havelân-ı havl: Nisaba ulaşan malın üzerinden bir kameri yıl geçmesi.
- Artıcı mal: Mal, para, altın, ticaret malı gibi kendiliğinden ya da işletilerek artma niteliğine sahip olmalıdır.
Nasıl hesaplanır?
Para, altın ve ticaret mallarında zekât oranı kırkta bir, yani %2,5'tir. Varsayımsal örnek: Borçları düşüldükten sonra nisabın üzerinde 400.000 TL'lik birikimi olan ve üzerinden bir yıl geçen biri için zekât 400.000 / 40 = 10.000 TL olur. Altının TL değeri sürekli değiştiği için nisap tutarını hesap gününe göre güncel fiyattan hesapla.
Hayvan ve tarım ürünlerinde farklı ölçüler uygulanır; ayrıntılar için Diyanet'in yayımladığı rehberlere bakabilirsin.
Kimlere verilir?
Kur'an'da sayılan gruplar arasında fakirler, yoksullar, borçlular ve yolda kalmışlar bulunur. Anne-baba, büyükanne-büyükbaba, çocuklar, torunlar ve eş gibi bakmakla yükümlü olunan yakınlara zekât verilmez.
Nelere dikkat etmeli?
Zekât dini bir yükümlülüktür; devlet tarafından toplanan bir vergi değildir. Fitre ve sadaka ile karıştırılmamalıdır. Zekâtı aracı kuruluşlar üzerinden vereceksen, kuruluşun güvenilirliğini ve resmî kaydını kontrol et; genel ilkeler için bağış maddesine bakabilirsin. Dini hükümlerde tereddüt ettiğin konular için Diyanet'in resmî kaynaklarına başvur.
Sıkça Sorulan Sorular
Zekât nisabı ne kadar?
Diyanet, para ve ticaret malları için nisabı 80,18 gram altın değeri olarak açıklar. TL karşılığı altın fiyatına göre değiştiği için hesap gününün fiyatıyla hesaplanmalıdır.
Altın ve döviz birikiminden zekât verilir mi?
Evet, borçlar düşüldükten sonra nisaba ulaşan ve üzerinden bir yıl geçen altın, döviz ve TL birikimlerinden kırkta bir oranında zekât verilmesi gerekir.