İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

Yerel Minimum Nedir?

İngilizce: Local Minimum

Yayın: · Son güncelleme:

Yerel Minimum Nedir? Kısaca

Yerel minimum, bir fonksiyonun yakın çevresindeki tüm noktalardan daha düşük değer aldığı, ancak fonksiyonun tamamındaki en düşük nokta olmayabilen noktadır. En düşük noktanın kendisine küresel minimum denir.

Yerel Minimum nedir?
İçindekiler
  1. Yerel minimum nedir?
  2. Makine öğrenmesinde neden önemli?
  3. Nasıl başa çıkılır?

Yerel minimum, bir dağlık arazide bir vadinin dibi gibidir. Etrafındaki her yön yukarı çıkar, ama arazinin başka bir yerinde daha derin bir vadi bulunabilir. O en derin vadi ise küresel (global) minimumdur.

Yerel minimum nedir?

Bir fonksiyonun bir noktadaki değeri, o noktanın küçük bir çevresindeki tüm değerlerden küçük ya da eşitse, o nokta yerel minimumdur. Tek değişkenli türevlenebilir fonksiyonlarda bu noktada türev sıfırdır ve fonksiyon sağa ve sola doğru artar.

Kavram Anlamı
Yerel minimum Yakın çevresinin en düşük noktası
Küresel minimum Tüm fonksiyonun en düşük noktası
Eyer noktası Bazı yönlerde minimum, bazı yönlerde maksimum gibi davranan düz nokta

Makine öğrenmesinde neden önemli?

Model eğitimi, kayıp fonksiyonunu en aza indirmeye çalışır. Gradyan inişi, bulunduğu noktadan aşağı doğru küçük adımlar atar. Bu yöntem bir yerel minimuma ulaştığında, etrafı yukarı çıktığı için durabilir; daha iyi bir çözüm başka yerde olsa bile onu göremez.

Konveks problemlerde bu sorun yoktur, çünkü tek bir minimum vardır. Derin sinir ağlarının kayıp yüzeyleri ise konveks olmadığından çok sayıda yerel minimum ve eyer noktası içerir.

Nasıl başa çıkılır?

  • Stokastik gradyan inişi: Küçük veri gruplarıyla yapılan gürültülü güncellemeler, sığ çukurlardan çıkmaya yardımcı olabilir.
  • Momentum: Önceki adımların hızını koruyarak küçük tümsekleri aşmayı kolaylaştırır.
  • Farklı başlangıç noktaları: Birden fazla eğitimle farklı çözümler denenir.
  • Öğrenme oranı planlaması: Başta büyük, sonra küçük adımlar atılır.

Araştırmalar, çok büyük sinir ağlarında pek çok yerel minimumun benzer düzeyde iyi olduğunu ve eyer noktalarının daha büyük bir engel oluşturabildiğini öne sürer.

Sıkça Sorulan Sorular

Yerel minimum her zaman kötü müdür?

Hayır. Büyük sinir ağlarında bulunan yerel minimumların birçoğu pratikte yeterince iyi performans verir. Önemli olan, modelin yeni verilerde iyi genelleme yapmasıdır.

Küresel minimum her zaman bulunabilir mi?

Konveks problemlerde evet. Konveks olmayan karmaşık problemlerde ise küresel minimumu bulmak garanti edilemez ve çoğu zaman pratik olarak mümkün değildir.

İlgili terimler

Konveks Optimizasyon(Convex Optimization)Konveks optimizasyon, konveks (dışbükey) bir amaç fonksiyonunun konveks bir küme üzerinde en aza indirilmesi problemidir. Bu tür problemlerde her yerel minimum aynı zamanda küresel minimumdur, bu yüzden güvenilir biçimde çözülebilir.Gradyan İnişi(Gradient Descent)Gradyan inişi, bir modelin kayıp fonksiyonunu en aza indirmek için parametreleri, kaybın en hızlı azaldığı yönde (gradyanın tersine) küçük adımlarla tekrar tekrar güncelleyen optimizasyon yöntemidir.Stokastik Gradyan İnişi(Stochastic Gradient Descent)Stokastik gradyan inişi (SGD), bir modelin ağırlıklarını tüm veri seti yerine rastgele seçilen tek bir örnek ya da küçük bir veri grubu üzerinden hesaplanan gradyanla güncelleyen optimizasyon yöntemidir. Hızlı ve bellek dostudur; derin öğrenmenin temel yöntemlerinden biridir.MomentumMomentum, makine öğrenmesinde gradyan inişine geçmiş adımların yönünü ekleyerek ağırlık güncellemelerini hızlandıran ve dalgalanmayı azaltan bir optimizasyon tekniğidir. Fizikteki eylemsizlik fikrinden esinlenir; aynı yönde ilerleyen adımlar birikerek büyür.Kayıp Fonksiyonu(Loss Function)Kayıp fonksiyonu, bir modelin tahmini ile gerçek değer arasındaki farkı tek bir sayıyla ölçen fonksiyondur; eğitimin amacı bu kayıp değerini olabildiğince küçültmektir.Öğrenme Oranı(Learning Rate)Öğrenme oranı, gradyan inişi sırasında model parametrelerinin her adımda ne kadar büyük miktarda değiştirileceğini belirleyen ve eğitimin başarısını en çok etkileyen hiperparametrelerden biridir.