Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi Nedir?
İngilizce: National AI Strategy
Yayın: · Son güncelleme:
Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi Nedir? Kısaca
Ulusal yapay zekâ stratejisi, bir ülkenin yapay zekâ alanındaki hedeflerini, önceliklerini, yatırım alanlarını ve yönetişim ilkelerini belirleyen resmî politika belgesidir. Türkiye'nin ilk stratejisi 2021-2025 dönemini kapsar.
Ulusal yapay zekâ stratejisi, devletlerin yapay zekânın ekonomik ve toplumsal etkilerini yönetmek için hazırladığı yol haritasıdır. Birçok ülke, araştırmadan eğitime, altyapıdan etik ilkelere kadar geniş bir alanı kapsayan bu tür belgeler yayımlamıştır.
Ulusal yapay zekâ stratejisi nedir?
Bu stratejiler genellikle bir vizyon, stratejik öncelikler, somut eylemler, sorumlu kurumlar ve izleme mekanizmalarından oluşur. Amaç; kamu, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplumun çalışmalarını ortak hedefler etrafında koordine etmektir.
Tipik olarak şu başlıklar yer alır:
- Yapay zekâ alanında nitelikli insan kaynağı yetiştirme
- Araştırma, girişimcilik ve yenilikçiliği destekleme
- Veriye ve hesaplama altyapısına erişim
- Etik, güvenlik ve hukuki düzenlemeler
- Uluslararası işbirliği
- İş gücünün dönüşümüne uyum
Türkiye'deki durum
Türkiye'nin Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 2021-2025, Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından paydaşlarla birlikte hazırlanmış ve 2021/18 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yürürlüğe konmuştur. Strateji; yetenek ve istihdam, araştırma ve girişimcilik, kaliteli veri ve teknik altyapıya erişim, sosyoekonomik uyum, uluslararası işbirliği ve yapısal dönüşüm gibi öncelikler etrafında şekillenir. Daha sonra 2024-2025 dönemi için eylem planı güncellenmiş; üretken yapay zekâ ve Türkçe büyük dil modelleri gibi konular gündeme alınmıştır.
Hedeflerin ve eylemlerin güncel durumunu resmî kaynaklardan, özellikle Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi'nin yayımladığı belgelerden kontrol etmelisin.
Neden önemli?
Bu stratejiler, kamu kaynaklarının hangi alanlara yönlendirileceğini ve düzenlemelerin hangi ilkelere dayanacağını etkiler. Ancak bir strateji belgesinin değeri, uygulamanın ne ölçüde takip edildiğine ve ölçüldüğüne bağlıdır. Konunun etik boyutu için yapay zekâ etiği maddesine bakabilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye'nin ulusal yapay zekâ stratejisini kim hazırladı?
Strateji, Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından kamu, özel sektör, üniversite ve sivil toplum paydaşlarının katkısıyla hazırlandı. 2021/18 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yürürlüğe girdi.
Ulusal yapay zekâ stratejisi yasa mıdır?
Hayır, bir strateji belgesi kanun değildir; politika önceliklerini ve eylemleri belirler. Bağlayıcı kurallar ise ayrı mevzuat düzenlemeleriyle getirilir.