İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

Sentetik Medya Nedir?

İngilizce: Synthetic Media

Yayın: · Son güncelleme:

Sentetik Medya Nedir? Kısaca

Sentetik medya, tamamen ya da kısmen yapay zekâ algoritmalarıyla üretilen veya değiştirilen görsel, video, ses ve metin içeriklerinin genel adıdır; yapay zekâyla oluşturulmuş görseller, sentetik sesler ve deepfake videolar bu kapsama girer.

Sentetik Medya nedir?
İçindekiler
  1. Sentetik medya nedir?
  2. Nerelerde kullanılır?
  3. Riskler ve dikkat edilecekler

Sentetik medya, kamerayla çekilmek ya da mikrofonla kaydedilmek yerine bir yazılım tarafından üretilen içeriği anlatır. Üretken yapay zekâ modellerinin gelişmesiyle bu içerikler gerçeğinden ayırt edilmesi zor bir kaliteye ulaştı.

Sentetik medya nedir?

Başlıca türleri şunlardır:

  • Görsel: Metinden üretilen fotoğraf gerçekçiliğindeki resimler ve illüstrasyonlar.
  • Video: Sıfırdan üretilen klipler ya da yüz değiştirme ile düzenlenmiş görüntüler.
  • Ses: Metinden konuşma, ses klonlama ve yapay müzik.
  • Metin: Yapay zekâ ile yazılmış makale, senaryo ve sohbetler.
  • Sanal karakterler: Dijital insanlar ve avatarlar.

Nerelerde kullanılır?

Sentetik medyanın pek çok meşru kullanımı vardır. Film ve oyun yapımında maliyeti düşürür, eğitim videolarının farklı dillere uyarlanmasını kolaylaştırır, konuşma yetisini kaybeden kişilere kendi seslerine benzer bir ses sunabilir. Reklam ve tasarımda da hızlı taslak üretmek için kullanılır.

Riskler ve dikkat edilecekler

Aynı teknoloji deepfake videolar, sahte ses kayıtlarıyla dolandırıcılık ve dezenformasyon için de kötüye kullanılabilir. Bu nedenle:

  • Bir kişinin görüntüsünü ya da sesini izni olmadan kullanmak etik ve hukuki sorunlar doğurur.
  • Yapay zekâyla üretilen içeriği açıkça belirtmek iyi bir uygulamadır.
  • C2PA ve filigran gibi kaynak doğrulama yöntemleri yaygınlaşmaktadır.
  • Şüpheli bir görüntü ya da ses kaydıyla karşılaştığında kaynağı doğrulamadan paylaşmamak gerekir.

Sentetik medya kendi başına iyi ya da kötü değildir; etkisi, nasıl ve hangi amaçla kullanıldığına bağlıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sentetik medya ile deepfake aynı şey mi?

Hayır. Deepfake, sentetik medyanın gerçek bir kişinin yüzünü ya da sesini taklit eden bir alt türüdür. Sentetik medya ise tüm yapay zekâ üretimi içerikleri kapsar.

Sentetik medya nasıl anlaşılır?

Kesin bir yöntem yoktur. Kaynak bilgisi, filigran, görüntüdeki tutarsızlıklar ve içeriğin başka güvenilir kaynaklarda bulunup bulunmadığı birlikte değerlendirilmelidir.

İlgili terimler

DeepfakeDeepfake, derin öğrenme yöntemleriyle bir kişinin yüzünü, sesini ya da hareketlerini taklit ederek gerçekte yaşanmamış olayları gerçekmiş gibi gösteren sahte video, görsel veya ses içeriğidir. Dolandırıcılık ve dezenformasyon riski taşır.Üretken Yapay Zekâ(Generative AI)Üretken yapay zekâ, eğitildiği verilerdeki kalıpları öğrenerek metin, görsel, ses, video veya kod gibi yeni içerikler üretebilen yapay zekâ modellerinin genel adıdır.C2PA(Content Credentials)C2PA (Coalition for Content Provenance and Authenticity), dijital görsel, video, ses ve belgelerin kim tarafından, hangi araçla oluşturulduğunu ve nasıl düzenlendiğini kriptografik olarak imzalanmış meta veriyle kaydeden açık bir içerik kaynağı standardıdır.Ses Klonlama(Voice Cloning)Ses klonlama (voice cloning), bir kişinin ses kayıtlarından öğrenen yapay zekâ modelleriyle o kişinin ses tonunu, vurgusunu ve konuşma tarzını taklit eden yapay konuşma üretimidir. Erişilebilirlik gibi faydaları olsa da dolandırıcılık riski taşır.Dezenformasyon(Disinformation)Dezenformasyon, insanları yanıltmak, bir kitleyi etkilemek ya da zarar vermek amacıyla bilerek üretilen ve yayılan yanlış veya çarpıtılmış bilgidir; yanlışlıkla paylaşılan hatalı bilgiden kasıt unsuruyla ayrılır.Harf Çevirisi(Transliteration)Harf çevirisi (transliterasyon), bir yazı sistemindeki metnin, anlamı çevrilmeden başka bir yazı sisteminin harfleriyle yazılmasıdır. Örneğin Kiril alfabesiyle yazılmış bir ismin Latin harflerine aktarılması harf çevirisidir.