İçeriğe geç
parazade
Kripto

Runes Ne Demek?

İngilizce: Runes Protocol

Yayın: · Son güncelleme:

Runes Ne Demek? Kısaca

Runes, Bitcoin blokzinciri üzerinde değiştirilebilir (birbirinin yerine geçebilen) tokenlar oluşturmayı sağlayan bir protokoldür. Bitcoin'in UTXO modelini kullanır ve 2024'teki Bitcoin halving bloğunda kullanıma açılmıştır.

Runes nedir?
İçindekiler
  1. Runes ne demek, nasıl çalışır?
  2. Ne için kullanılır?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Runes, Bitcoin üzerinde token çıkarmak için tasarlanmış bir protokoldür. Ordinals protokolünün de yaratıcısı olan geliştirici Casey Rodarmor tarafından önerilmiş ve 2024 Nisan ayındaki halving bloğuyla birlikte etkinleşmiştir.

Runes ne demek, nasıl çalışır?

Ordinals her satoshiyi benzersiz kılarak NFT benzeri varlıklar oluştururken, Runes birbirinin yerine geçebilen, yani değiştirilebilir tokenlar oluşturur. Runes, Bitcoin'in UTXO yapısıyla uyumlu çalışır: Token bakiyeleri, harcanmamış Bitcoin çıktılarına bağlanır. Token oluşturma, basma ve transfer bilgileri işlemlerin içindeki özel bir alana (OP_RETURN çıktısı) yazılır.

Bu yaklaşım, daha önce yaygınlaşan ve metin tabanlı inscription'larla çalışan BRC-20 tokenlarına göre daha az gereksiz veri üretmeyi amaçlar.

Ne için kullanılır?

Runes ile Bitcoin üzerinde memecoin'ler, topluluk tokenları ya da başka değiştirilebilir varlıklar oluşturulabilir. Protokol devreye girdiği dönemde çok sayıda yeni token basıldı ve bu da ağ ücretlerinde ani artışlara yol açtı.

Nelere dikkat etmeli?

  • Cüzdan uyumu: Runes tokenlarını desteklemeyen bir cüzdan, bu tokenların bağlı olduğu Bitcoin çıktılarını yanlışlıkla harcayabilir ve tokenlar kaybolabilir.
  • Spekülasyon: Runes tokenlarının büyük bölümü memecoin niteliğindedir; fiyatlar çok dalgalı ve likidite düşüktür.
  • Sahte tokenlar: Benzer isimlerle çıkarılmış taklitler olabilir; token kimliğini güvenilir kaynaklardan doğrula.

Yeni bir protokol olduğu için araçlar ve destek de gelişme aşamasındadır; bu ek bir teknik risk demektir.

Sıkça Sorulan Sorular

Runes ile Ordinals arasındaki fark nedir?

Ordinals satoshileri numaralandırarak benzersiz, NFT benzeri varlıklar oluşturur. Runes ise Bitcoin üzerinde birbirinin yerine geçebilen değiştirilebilir tokenlar oluşturur.

Runes tokenları hangi cüzdanda saklanır?

Runes protokolünü açıkça destekleyen bir cüzdan kullanmak gerekir. Desteklemeyen cüzdanlarda tokenların bağlı olduğu çıktılar yanlışlıkla harcanabilir.

İlgili terimler

Ordinals(Bitcoin Ordinals)Ordinals, Bitcoin'in en küçük birimi olan her satoshiye sıra numarası veren ve bu satoshileri izlenebilir hâle getiren bir protokoldür. Bu numaralandırma sayesinde tek tek satoshilere veri yazılıp Bitcoin üzerinde NFT benzeri dijital varlıklar oluşturulabilir.InscriptionInscription (yazıt), Ordinals protokolü kullanılarak tek bir satoshiye görsel, metin, ses ya da başka bir dijital verinin kalıcı olarak yazılması ve böylece Bitcoin blokzincirinde benzersiz bir dijital varlık oluşturulmasıdır.UTXO(Unspent Transaction Output)UTXO (Unspent Transaction Output, harcanmamış işlem çıktısı), Bitcoin gibi blokzincirlerde önceki işlemlerden kalan ve henüz harcanmamış coin parçalarıdır; bir cüzdanın bakiyesi bu parçaların toplamından oluşur.HalvingHalving, Bitcoin'de madencilere verilen blok sübvansiyonunun yaklaşık her 210.000 blokta, yani ortalama dört yılda bir yarıya indirilmesidir; amaç yeni bitcoin arzının hızını kademeli olarak düşürmektir.BitcoinBitcoin (BTC), 2009'da Satoshi Nakamoto takma adlı kişi ya da grup tarafından başlatılan, merkezi bir otoriteye bağlı olmadan iş ispatı ile çalışan ve toplam arzı 21 milyonla sınırlı olan ilk kripto paradır.MemecoinMemecoin, değeri çoğunlukla bir internet şakası, maskot ya da topluluk ilgisi üzerine kurulan, belirgin bir teknik kullanım alanı bulunmayan ve fiyatı aşırı oynak olan kripto para ya da tokendır.