İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

ROC Eğrisi Nedir?

İngilizce: ROC Curve

Yayın: · Son güncelleme:

ROC Eğrisi Nedir? Kısaca

ROC eğrisi, bir ikili sınıflandırma modelinin farklı karar eşiklerinde doğru pozitif oranını (duyarlılık) yanlış pozitif oranına karşı gösteren grafiktir. Eğri sol üst köşeye ne kadar yakınsa model sınıfları o kadar iyi ayırır.

ROC Eğrisi nedir?
İçindekiler
  1. ROC eğrisi nedir?
  2. Nasıl okunur?
  3. Nelere dikkat etmeli?

ROC eğrisi (Receiver Operating Characteristic), bir sınıflandırma modelinin tüm olası karar eşiklerindeki performansını tek bir grafikte gösterir. Adını İkinci Dünya Savaşı döneminde radar sinyallerinin değerlendirilmesinden alır; bugün makine öğrenmesi ve tıpta yaygın kullanılır.

ROC eğrisi nedir?

Pek çok model doğrudan "evet / hayır" yerine 0 ile 1 arasında bir skor üretir. Bu skoru sınıfa çevirmek için bir eşik seçilir. Eşik düşürüldükçe model daha çok örneğe "pozitif" der: Gerçek pozitifleri daha çok yakalar ama yanlış alarmlar da artar.

ROC eğrisi bu ilişkiyi çizer:

  • Dikey eksen: Doğru pozitif oranı (TPR) = TP / (TP + FN)
  • Yatay eksen: Yanlış pozitif oranı (FPR) = FP / (FP + TN)

Her eşik grafikte bir noktaya karşılık gelir; noktalar birleşince eğri oluşur.

Nasıl okunur?

  • Sol alttan sağ üste uzanan köşegen, rastgele tahmin eden bir modeli temsil eder.
  • Eğri sol üst köşeye ne kadar yaklaşıyorsa model o kadar iyidir.
  • Eğrinin altında kalan alan AUC olarak özetlenir ve modelleri tek sayıyla karşılaştırmayı kolaylaştırır.

Örneğin varsayımsal bir hastalık tarama modelinde, kaçırılan vakaların maliyeti yüksekse eğri üzerinden TPR'si yüksek, FPR'si kabul edilebilir bir eşik seçilir.

Nelere dikkat etmeli?

Pozitif sınıfın çok nadir olduğu veri setlerinde ROC eğrisi iyimser bir tablo çizebilir, çünkü çok sayıda doğru negatif FPR'yi düşük gösterir. Böyle durumlarda kesinlik-duyarlılık eğrisi de incelenmelidir. ROC eğrisi, skorların ne kadar iyi kalibre edildiğini değil, yalnızca sıralama başarısını gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

ROC eğrisi çok sınıflı problemlerde kullanılabilir mi?

Doğrudan ikili sınıflandırma için tasarlanmıştır. Çok sınıflı durumda her sınıf için 'bu sınıf ve diğerleri' biçiminde ayrı eğriler çizilir ve sonuçlar ortalanır.

ROC eğrisinden en iyi eşik nasıl seçilir?

Tek bir doğru eşik yoktur; yanlış alarm ile kaçırılan vakanın maliyetine göre seçim yapılır. Sık kullanılan yöntemlerden biri TPR ile FPR arasındaki farkı en büyük yapan noktayı seçmektir.

İlgili terimler

AUC(Area Under the Curve)AUC (Area Under the Curve), genellikle ROC eğrisinin altında kalan alanı ifade eden ve bir sınıflandırma modelinin pozitif ile negatif örnekleri ne kadar iyi ayırdığını tek sayıyla özetleyen metriktir. 0,5 rastgele tahmini, 1 kusursuz ayrımı gösterir.Duyarlılık(Recall)Makine öğrenmesinde duyarlılık (recall), gerçekte pozitif olan örneklerin ne kadarının model tarafından doğru şekilde pozitif olarak yakalandığını gösteren orandır; doğru pozitifin, doğru pozitif ile yanlış negatif toplamına bölünmesiyle bulunur.Yanlış Pozitif(False Positive)Yanlış pozitif (false positive, FP), bir modelin gerçekte negatif olan bir örneği hatalı biçimde pozitif olarak tahmin etmesidir. Günlük dilde 'yanlış alarm' olarak bilinir; istatistikte birinci tür hataya karşılık gelir.Model Kalibrasyonu(Model Calibration)Model kalibrasyonu, bir makine öğrenmesi modelinin ürettiği olasılık tahminlerinin gerçekleşme sıklıklarıyla ne kadar uyumlu olduğunu ifade eder. İyi kalibre edilmiş bir model %80 dediğinde, bu tür tahminlerin yaklaşık %80'i gerçekten doğru çıkar.Makine Öğrenmesi(Machine Learning)Makine öğrenmesi, bilgisayarların açıkça programlanmadan, örnek verilerdeki kalıpları öğrenerek tahmin veya karar üretmesini sağlayan yapay zekâ dalıdır.Kesinlik(Precision)Makine öğrenmesinde kesinlik (precision), modelin pozitif olarak işaretlediği örnekler içinde gerçekten pozitif olanların oranıdır; doğru pozitif sayısının, doğru pozitif ile yanlış pozitif toplamına bölünmesiyle hesaplanır.