Nominal GSYH Nedir?

Nominal GSYH, gayrisafi yurt içi hasılanın cari fiyatlarla, yani üretimin yapıldığı dönemdeki fiyatlarla hesaplanmış hâlidir. Ekonominin parasal büyüklüğünü gösterir ama fiyat artışlarını ayıklamaz.

Nominal GSYH nedir?

GSYH, ülke sınırları içinde üretilen nihai mal ve hizmetlerin toplam piyasa değeridir. Bu değer iki şekilde ifade edilebilir:

• Nominal GSYH: Üretim miktarı × o yılın fiyatları
• Reel GSYH: Üretim miktarı × sabit bir baz yılın fiyatları (ya da zincirlenmiş hacim endeksleri)

Nominal GSYH hem üretimdeki artışı hem de fiyatlardaki artışı birlikte yansıtır. Bu yüzden yüksek enflasyon dönemlerinde nominal GSYH hızla büyür, ama bu büyümenin önemli bir kısmı gerçek üretim artışı değildir.

Reel GSYH ve deflatör

Ekonomik büyüme denildiğinde genellikle reel GSYH'deki değişim kastedilir. İkisi arasındaki ilişki GSYH deflatörüyle kurulur:

GSYH deflatörü = (Nominal GSYH / Reel GSYH) × 100

Deflatör, ekonomideki genel fiyat seviyesinin bir ölçüsüdür.

Örnek

Varsayımsal bir ekonomi yalnızca ekmek üretiyor olsun. Birinci yıl 100 ekmek 10 TL'den, ikinci yıl 105 ekmek 15 TL'den satılıyor.

• Birinci yıl nominal GSYH: 1.000 TL
• İkinci yıl nominal GSYH: 1.575 TL (yüzde 57,5 artış)
• İkinci yıl reel GSYH (birinci yıl fiyatlarıyla): 1.050 TL (yüzde 5 artış)

Görüldüğü gibi nominal artışın büyük kısmı fiyat artışından kaynaklanıyor.

Nominal GSYH ne işe yarar?

Kamu borcunun, bütçe açığının ya da cari açığın ekonominin büyüklüğüne oranı hesaplanırken genellikle nominal GSYH kullanılır. Ülkeler arası karşılaştırmalarda ise dolar cinsinden nominal GSYH veya alım gücü paritesine göre hesaplanmış GSYH tercih edilir. Türkiye'de bu veriler TÜİK tarafından yayımlanır.