Hipervizör Nedir?
İngilizce: Hypervisor
Yayın: · Son güncelleme:
Hipervizör Nedir? Kısaca
Hipervizör (hypervisor), fiziksel bir bilgisayarın donanım kaynaklarını sanal makineler arasında paylaştıran, sanal makineleri oluşturan, çalıştıran ve birbirinden yalıtan yazılımdır. Sanal makine yöneticisi (VMM) olarak da bilinir.
Hipervizör nedir?
Hipervizör, sanallaştırmanın motorudur. Fiziksel donanım ile sanal makineler arasında durur ve her sanal makineye ne kadar işlemci, bellek, disk ve ağ kaynağı verileceğine karar verir. Ayrıca sanal makinelerin birbirinin belleğine ya da dosyalarına erişmesini engeller.
Türkçe kaynaklarda "sanal makine izleyicisi" ya da "sanal makine yöneticisi" ifadeleri de kullanılır.
Tip 1 ve Tip 2 hipervizör
Hipervizörler, donanıma nasıl yerleştiklerine göre iki gruba ayrılır:
| Tür | Nasıl çalışır? | Örnekler | Kullanım |
|---|---|---|---|
| Tip 1 (bare-metal) | Doğrudan donanım üzerinde | VMware ESXi, Microsoft Hyper-V, KVM, Xen | Veri merkezi ve bulut |
| Tip 2 (barındırılan) | Mevcut işletim sisteminin üstünde | VirtualBox, VMware Workstation, Parallels | Kişisel bilgisayar, test |
Tip 1 hipervizörler araya ek bir işletim sistemi girmediği için daha verimli ve güvenlidir. Tip 2 ise kurulumu kolay olduğu için bireysel kullanıcılar ve geliştiriciler arasında yaygındır.
Örnek senaryo
Varsayımsal bir hastane bilgi işlem birimi, üç fiziksel sunucuya VMware ESXi kuruyor ve bu sunucuları tek bir küme hâlinde yönetiyor. Randevu sistemi, laboratuvar yazılımı ve dosya sunucusu bu kümede ayrı sanal makineler olarak çalışıyor. Sunuculardan biri arızalandığında üzerindeki sanal makineler otomatik olarak diğer iki sunucuda yeniden başlatılıyor.
Nelere dikkat etmeli?
Hipervizör tüm sanal makinelerin altında çalıştığı için güvenlik açığı tüm sistemi etkileyebilir. Güvenlik güncellemelerini takip edin ve yönetim arayüzüne erişimi yalnızca yetkili ağlarla sınırlayın. Ticari hipervizörlerde lisans modelleri zaman zaman değiştiği için güncel koşulları üreticinin resmî sitesinden kontrol edin; KVM ve Xen gibi açık kaynak seçenekler de değerlendirilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bilgisayarımda hipervizör var mı?
Windows'un bazı sürümlerinde Hyper-V yerleşik olarak gelir ve isteğe bağlı açılabilir. Mac ve Linux'ta da sistemin kendi sanallaştırma altyapısı bulunur; VirtualBox gibi bir program kurarak da Tip 2 hipervizör kullanabilirsiniz.
Hipervizör ile Docker aynı şey mi?
Hayır. Hipervizör tam işletim sistemleri çalıştıran sanal makineleri yönetir. Docker ise ana işletim sisteminin çekirdeğini paylaşan hafif konteynerleri çalıştırır.