Halka Açıklık Oranı Nedir?
İngilizce: Free Float Ratio
Yayın: · Son güncelleme:
Halka Açıklık Oranı Nedir? Kısaca
Halka açıklık oranı, bir şirketin paylarından borsada serbestçe alınıp satılabilen kısmın toplam paylara oranıdır. Hissenin likiditesi ve fiyat hareketleri üzerinde belirleyici bir etkisi vardır.
Halka açıklık oranı, bir şirketin toplam paylarının ne kadarının borsada serbestçe işlem gördüğünü gösteren yüzdedir. İngilizcede free float olarak bilinir. Ana ortakların ve uzun vadeli stratejik yatırımcıların elindeki paylar genellikle bu orana dahil edilmez.
Halka açıklık oranı nasıl hesaplanır?
Halka açıklık oranı = Dolaşımdaki paylar / Toplam paylar × 100
Borsa İstanbul ve Merkezi Kayıt Kuruluşu, şirketlerin fiili dolaşımdaki pay oranlarına ilişkin veriler yayımlar. Hesaplama yöntemine göre "halka açık" kabul edilen pay ile "fiili dolaşımdaki" pay farklı olabilir.
Örnek
Toplam 200 milyon payı olan varsayımsal bir şirketin 150 milyon payı kurucu ortaklarda, 50 milyon payı ise borsada serbestçe işlem görüyor olsun. Halka açıklık oranı 50 / 200 × 100 = yüzde 25 olur.
Neden önemlidir?
- Likidite: Halka açıklığı yüksek hisselerde alıcı ve satıcı bulmak genellikle daha kolaydır.
- Fiyat oynaklığı: Dolaşımdaki pay az olduğunda küçük alım satımlar bile fiyatı sert hareket ettirebilir; bu da volatiliteyi artırır.
- Endeks ağırlığı: Birçok endekste şirketin ağırlığı, halka açık kısmın piyasa değerine göre belirlenir.
Nelere dikkat etmeli?
Halka açıklık oranı düşük hisseler, fiyat manipülasyonuna ve ani dalgalanmalara daha açık olabilir. Ayrıca ana ortakların pay satışı, dolaşımdaki pay miktarını artırarak fiyat üzerinde baskı yaratabilir. Bir hisseyi incelerken halka açıklık oranını işlem hacmiyle birlikte değerlendirmek önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Halka açıklık oranı düşük hisseler neden daha oynaktır?
Serbestçe işlem gören pay az olduğu için piyasa derinliği sığdır. Görece küçük alım ya da satım emirleri bile fiyatı belirgin biçimde hareket ettirebilir.
Halka açıklık oranı zamanla değişir mi?
Evet. Ana ortakların pay satması, sermaye artırımları veya pay geri alımları gibi işlemler dolaşımdaki pay miktarını ve dolayısıyla oranı değiştirebilir.