Görüntü Bölütleme Nedir?
İngilizce: Image Segmentation
Yayın: · Son güncelleme:
Görüntü Bölütleme Nedir? Kısaca
Görüntü bölütleme (image segmentation), bir görüntüdeki her pikselin hangi nesneye ya da sınıfa ait olduğunun belirlenerek görüntünün anlamlı bölgelere ayrılmasıdır; nesnelerin yalnız yerini değil, tam sınırlarını da ortaya çıkarır.
İçindekiler
Görüntü bölütleme, bilgisayarlı görü alanının temel görevlerinden biridir. Nesne tespiti bir nesnenin etrafına kutu çizerken, bölütleme o nesnenin piksel piksel hangi alanı kapladığını gösterir.
Görüntü bölütleme nedir?
Bölütlemenin çıktısı bir "maske"dir. Bu maske, görüntüdeki her pikseli bir etiketle eşleştirir. Örneğin varsayımsal bir sokak fotoğrafında yol pikselleri gri, araçlar mavi, yayalar kırmızı renkle işaretlenebilir.
Bölütleme türleri
| Tür | Ne yapar? |
|---|---|
| Anlamsal bölütleme | Her pikseli bir sınıfa atar; aynı sınıftaki nesneleri ayırmaz |
| Örnek bölütleme | Aynı sınıftaki nesneleri de birbirinden ayırır (araç 1, araç 2) |
| Panoptik bölütleme | İkisini birleştirir; hem sınıfı hem tek tek nesneleri belirler |
Nasıl çalışır?
Modern yöntemler derin öğrenmeye dayanır. U-Net gibi kodlayıcı-kod çözücü mimariler önce görüntüyü küçültüp anlamını çıkarır, sonra yeniden büyüterek piksel düzeyinde tahmin yapar. Mask R-CNN gibi modeller ise önce nesneleri tespit edip her biri için ayrı maske üretir. Son yıllarda, kullanıcının bir noktaya tıklamasıyla herhangi bir nesneyi ayırabilen genel amaçlı bölütleme modelleri de geliştirildi.
Kullanım alanları ve dikkat edilecekler
Tıbbi görüntülerde organ ve doku sınırlarını belirlemek, otonom araçlarda yolu ve engelleri ayırt etmek, uydu görüntülerinde arazi kullanımını incelemek ve fotoğraf düzenlemede arka plan kaldırmak başlıca kullanım alanlarıdır.
Bölütleme modelleri, eğitim verisinin etiketleme kalitesine çok bağlıdır. Piksel düzeyinde etiketleme pahalı ve zahmetlidir. Tıp gibi kritik alanlarda model çıktıları mutlaka uzman tarafından kontrol edilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Görüntü bölütleme ile nesne tespiti farkı nedir?
Nesne tespiti nesnenin yerini dikdörtgen bir kutuyla gösterir. Bölütleme ise nesnenin tam şeklini piksel düzeyinde belirler; daha ayrıntılı ama hesaplama açısından daha maliyetlidir.
Bölütleme başarısı nasıl ölçülür?
En yaygın ölçütlerden biri IoU'dur; tahmin edilen maske ile gerçek maskenin kesişiminin birleşimine oranını hesaplar. Dice katsayısı da sık kullanılır.