Fraktal Nedir?

Fraktal, matematikte kendini farklı ölçeklerde tekrarlayan şekiller için kullanılan bir kavramdır. Borsada ise çoğunlukla Bill Williams'ın tanımladığı basit bir mum yapısını ifade eder: Fiyatın yerel bir tepe ya da dip oluşturduğu nokta.

Fraktal nedir, nasıl oluşur?

Bill Williams fraktalı en az beş mumdan oluşur:

• Yukarı fraktal: Ortadaki mumun en yüksek değeri, solundaki iki ve sağındaki iki mumun en yüksek değerlerinden daha yüksektir.
• Aşağı fraktal: Ortadaki mumun en düşük değeri, solundaki iki ve sağındaki iki mumun en düşük değerlerinden daha düşüktür.

Grafik platformları bu noktaları genellikle mumun üstünde ya da altında küçük oklarla işaretler.

Borsada fraktal ne demek, nasıl kullanılır?

• Yukarı fraktallar yerel tepeleri, aşağı fraktallar yerel dipleri gösterir; bu seviyeler kısa vadeli direnç seviyesi ve destek olarak izlenebilir.
• Son yukarı fraktalın aşılması ya da son aşağı fraktalın kırılması, bazı yatırımcılarca kırılım işareti olarak değerlendirilir.
• Fraktallar zarar durdurma seviyesi belirlemek için referans olarak da kullanılır.
• Bill Williams fraktalları, Alligator gibi kendi geliştirdiği diğer araçlarla birlikte kullanmayı önermiştir.

Daha geniş anlamda "fraktal piyasa" fikri, benzer fiyat yapılarının farklı zaman dilimlerinde tekrarlanabileceğini ileri sürer; Elliott dalga teorisi gibi yaklaşımlar da bu düşünceden beslenir.

Nelere dikkat etmeli?

Fraktal ancak ortadaki mumdan sonra iki mum daha kapandığında kesinleşir; yani sinyal en az iki mum gecikmeyle gelir. Hareketli piyasalarda çok sayıda fraktal oluşur ve bunların çoğu anlamlı bir dönüş değildir. Fraktalları tek başına değil, trend ve hacim analiziyle birlikte kullanmak gerekir.