Dağıtık Sistem Nedir?
İngilizce: Distributed System
Yayın: · Son güncelleme:
Dağıtık Sistem Nedir? Kısaca
Dağıtık sistem, ağ üzerinden birbirine bağlı birden fazla bilgisayarın ortak bir görevi yerine getirmek için birlikte çalıştığı ve kullanıcıya tek bir sistem gibi göründüğü yapıdır. Büyük web servisleri, bulut platformları ve blokzincirler bu modelle çalışır.
Dağıtık sistem nedir?
Dağıtık sistem, işin tek bir makine yerine birçok makineye paylaştırıldığı yapıdır. Her makineye düğüm (node) denir. Düğümler ağ üzerinden mesajlaşarak koordineli çalışır. Kullanıcı ise arka planda kaç sunucu olduğunu fark etmez.
Bir arama motoruna yazdığınız sorgu, saniyeden kısa sürede yüzlerce sunucuda paralel işlenebilir. Bulut depolama servisleri dosyanızın kopyalarını farklı veri merkezlerinde tutar. İkisi de dağıtık sistem örneğidir.
Neden kullanılır?
Ana nedenler ölçek ve dayanıklılıktır. Tek bir sunucunun işlemci ve bellek kapasitesi sınırlıdır; yük arttığında yeni makineler ekleyerek büyümek, giderek daha pahalı tek bir makine almaktan çoğu zaman daha esnektir. Bir düğüm arızalandığında diğerleri işi devralabildiği için sistem ayakta kalır.
Coğrafi yakınlık da önemlidir. Türkiye'deki bir kullanıcıya Avrupa'daki, Asya'daki kullanıcıya Asya'daki sunucudan cevap vermek gecikmeyi azaltır.
Zorlukları nelerdir?
Dağıtık sistemler, tek makinede olmayan sorunlar getirir. Ağ bağlantısı kopabilir, mesajlar gecikebilir ya da sırası karışabilir. Varsayımsal bir örnek: iki sunucu aynı anda son ürünü sattığını sanırsa stok eksiye düşer. Bu tür tutarlılık sorunlarını çözmek için uzlaşma algoritmaları ve dağıtık kilitler kullanılır.
Hata ayıklama da zorlaşır, çünkü bir isteğin izi birden fazla makineye yayılır. Bu yüzden merkezi loglama ve izleme araçları zorunlu hâle gelir. Küçük bir proje için tek sunuculu basit bir yapı genellikle daha doğru başlangıçtır; dağıtık mimariye gerçek ihtiyaç doğduğunda geçin.
Sıkça Sorulan Sorular
Mikroservis mimarisi bir dağıtık sistem midir?
Evet. Mikroservislerde uygulama, ağ üzerinden haberleşen bağımsız servislere bölünür. Bu nedenle dağıtık sistemlerin ağ gecikmesi ve tutarlılık gibi zorlukları mikroservislerde de görülür.
Dağıtık sistem ile paralel hesaplama aynı şey mi?
Tam olarak değildir. Paralel hesaplama genellikle tek bir makinedeki ya da sıkı bağlı bir kümedeki işlemcilerin aynı işi bölüşmesidir. Dağıtık sistemde ise bağımsız bilgisayarlar ağ üzerinden mesajlaşarak çalışır.