İçeriğe geç
parazade
Siber Güvenlik & Dolandırıcılık

Captcha Ne Demek?

Yayın: · Son güncelleme:

Captcha Ne Demek? Kısaca

Captcha, bir web sitesini kullanan kişinin insan mı yoksa otomatik bir bot mu olduğunu ayırt etmek için gösterilen kısa testtir. Bozuk harfler, resim seçme ya da 'Ben robot değilim' kutusu en bilinen biçimleridir.

Captcha nedir?
İçindekiler
  1. Captcha ne demek?
  2. Hangi türleri var?
  3. Neden sürekli karşıma çıkıyor?
  4. Sahte captcha tuzağına dikkat

Captcha ne demek?

Captcha, İngilizce "Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart" ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçesiyle, bilgisayarlarla insanları ayırt etmek için yapılan otomatik bir testtir. Siteler bunu üyelik, giriş, yorum ve bilet satışı gibi botların kötüye kullandığı noktalarda kullanır.

Hangi türleri var?

İlk captcha'lar eğri büğrü harfleri okumanızı isterdi. Sonra "trafik ışıklarını seçin" gibi resim testleri yaygınlaştı. Bugün birçok sistem çoğu zaman görünmez çalışır: fare hareketlerinize, tarayıcı bilgilerinize ve geçmiş davranışınıza bakarak risk puanı hesaplar. Yalnızca şüphe olduğunda size soru sorar.

Neden sürekli karşıma çıkıyor?

VPN kullanmak, aynı ağı paylaşan çok sayıda kullanıcı, çerezlerin engellenmesi ya da kısa sürede çok sayıda işlem yapmak captcha sıklığını artırır. Örneğin üniversite yurdunda yüzlerce kişi aynı IP adresinden çıkıyorsa siteler bu trafiği şüpheli bulabilir.

Sahte captcha tuzağına dikkat

Son dönemde dolandırıcılar sahte "robot değilim" sayfaları kullanıyor. Bu sayfalar doğrulama bahanesiyle sizden klavyede bir tuş kombinasyonu yapıp bir komutu yapıştırmanızı ister. Gerçek bir captcha asla komut çalıştırmanızı, dosya indirmenizi ya da bildirimlere izin vermenizi istemez. Böyle bir talep görürseniz sayfayı kapatın; konuyla ilgili sahte web sitesi maddesine de göz atabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Captcha nedir, botları tamamen durdurur mu?

Tamamen durdurmaz. Gelişmiş botlar ve ücretli çözüm servisleri bazı captcha'ları aşabilir, bu yüzden siteler captcha'yı hız sınırlama gibi başka önlemlerle birlikte kullanır.

Captcha görme engelli kullanıcılar için nasıl çalışır?

Birçok sistem sesli alternatif sunar. Görünmez doğrulama yöntemleri de kullanıcıdan hiçbir test istemeden çalışabildiği için erişilebilirliği artırır.

İlgili terimler

Bot Koruması(Bot Protection)Bot koruması, web sitelerini ve uygulamaları sahte hesap açma, parola deneme, fiyat kazıma ya da stok toplama gibi işleri yapan otomatik yazılımlara karşı koruyan teknik önlemlerin bütünüdür.Rate LimitingRate limiting (hız sınırlama), bir kullanıcının, IP adresinin ya da uygulamanın belirli bir sürede bir sisteme gönderebileceği istek sayısını sınırlayan güvenlik ve kaynak yönetimi yöntemidir.BotnetBotnet, kötü amaçlı yazılımla ele geçirilmiş ve sahiplerinin haberi olmadan tek bir saldırganın uzaktan yönettiği bilgisayar, telefon, modem ve akıllı cihazlardan oluşan ağdır.Web Güvenliği(Web Security)Web güvenliği, web sitelerinin, web uygulamalarının ve bu siteleri kullanan ziyaretçilerin veri hırsızlığı, site ele geçirme ve hizmet kesintisi gibi tehditlere karşı korunması için alınan önlemlerin bütünüdür.Tarayıcı(Web Browser)Tarayıcı (web browser), internetteki web sayfalarını açmak, görüntülemek ve sayfalar arasında gezinmek için kullanılan yazılımdır. Chrome, Safari, Firefox ve Edge en yaygın tarayıcılardandır.VPNVPN (Virtual Private Network), cihazınız ile bir VPN sunucusu arasında şifreli bir tünel kurarak internet trafiğinizi korur ve sitelere gerçek IP adresiniz yerine sunucunun adresini gösterir.Talep(Demand)Talep, tüketicilerin belirli bir dönemde, farklı fiyat seviyelerinde satın almaya istekli ve gücü yeten mal veya hizmet miktarıdır. Diğer koşullar sabitken fiyat yükseldikçe talep edilen miktar genellikle azalır.Sahte Web Sitesi(Fake Website)Sahte web sitesi, bir bankanın, mağazanın ya da kamu kurumunun resmî sitesini taklit ederek ziyaretçilerden kart, şifre ya da kişisel bilgi toplamak veya ödeme almak için kurulan dolandırıcılık sayfasıdır.