Excel Grafiğe İkincil Eksen Nasıl Eklenir?

İkincil eksen hangi sorunu çözer?

İkincil eksen, ölçeği çok farklı iki seriyi aynı grafikte okunur kılar. Aylık ciro 250.000 TL civarındayken kâr marjı yüzde 12 gibi küçük bir orandır. İkisi tek eksende çizilirse marj serisi sıfırın hemen üstünde düz bir çizgiye dönüşür ve aylar arasındaki fark görünmez.

Grafiğin sağ tarafına eklenen ikinci dikey eksen bu sorunu çözer. Ciro soldaki eksene göre sütun olarak, kâr marjı sağdaki yüzde eksenine göre çizgi olarak çizilir. Okur iki ölçeği ayrı ayrı izler.

Marj sütununu hazırlamak

Ay, Ciro ve Kâr sütunlarından oluşan bir tablonuz olduğunu düşünün. Kâr marjını grafiğe koymadan önce ayrı bir sütunda hesaplayın: her ayın kârını cirosuna bölen basit bir formül yeterlidir. Ocak için 30.000 / 250.000 = 0,12 eder.

=C2/B2

=C2/B2

Formülü D sütununda aşağı kopyalayın ve hücreleri yüzde biçimine çevirin. Nisan için sonuç 0,14 olur; marj üç ayda iki puan artmıştır, ama bunu ancak ikincil eksenle grafikte görebilirsiniz.

=YUVARLA(C5/B5;4)

=ROUND(C5/B5,4)

Birleşik grafikle ikincil eksen eklemek

Ay, Ciro ve Marj sütunlarını seçin; Kâr sütununu grafikte göstermek istemiyorsanız Ctrl tuşuyla atlayarak seçebilirsiniz. Ekle sekmesinden önce kümelenmiş bir sütun grafik oluşturun. Marj serisi bu aşamada eksenin dibinde neredeyse görünmez kalır.

Grafiği seçin ve Grafik Tasarımı sekmesinde Grafik Türünü Değiştir'e tıklayın. Eski sürümlerde bu komut Tasarım sekmesindedir. Açılan pencerede Birleşik türünü seçin. Alttaki listede Ciro serisi için kümelenmiş sütun, Marj serisi için çizgi seçili olsun ve Marj satırındaki İkincil Eksen kutusunu işaretleyin.

Excel bu düzen için Kümelenmiş Sütun - İkincil Eksende Çizgi adlı hazır bir seçenek de sunar. Tamam'a bastığınızda sağ tarafta yüzde değerlerini gösteren ikinci bir eksen belirir.

Sağ eksenin değerleri ondalık olarak görünüyorsa, örneğin 0,12 yazıyorsa, marj sütununu yüzde biçimine çevirmeyi unutmuşsunuzdur. Kaynak hücreleri yüzde biçimine aldığınızda eksen de %12 gibi okunur değerler gösterir. Eksenin kendisini sayı biçimiyle ayrıca düzenlemek de mümkündür.

Seriyi sağ tıklayarak taşımak

Grafiği yeniden kurmak istemiyorsanız ikincil eksene alınacak seriye doğrudan sağ tıklayabilirsiniz. Menüden seri grafik türünü değiştirme seçeneğini açın; aynı Birleşik penceresi gelir ve yalnız o serinin ayarını değiştirirsiniz. Seri çok küçük olduğu için tıklanamıyorsa Biçim sekmesinin solundaki açılır listeden seri adını seçin.

Eksen başlıklarını eklemek

İki dikey eksen olduğunda okur hangi çizginin hangi eksene ait olduğunu bilmelidir. Grafik Öğesi Ekle menüsündeki Eksen başlıkları altında birincil ve ikincil dikey eksen için ayrı başlıklar ekleyin. Sol eksene Ciro (TL), sağ eksene Kâr marjı (%) yazmak karışıklığı önler.

Sağ eksenin aralığını da kontrol edin. Excel en küçük değeri yüzde 11 gibi bir noktadan başlatırsa küçük bir değişim çok büyük görünür. Eksene sağ tıklayıp eksen biçimlendirme seçeneklerinden en küçük değeri 0 yapmak oranı dürüst gösterir.

İkincil ekseni kaldırmak

Artık iki ölçeğe ihtiyacınız yoksa Grafik Türünü Değiştir penceresini yeniden açıp İkincil Eksen kutusunun işaretini kaldırın. Seri birincil eksene döner ve sağdaki eksen kaybolur. Yalnız ekseni seçip Delete tuşuna basmak da ekseni kaldırır, ama seri birincil eksenin ölçeğine sıkışır.

Sık yapılan hatalar

İki seriyi de sütun türünde bırakıp birini ikincil eksene almak, sütunların üst üste binmesine yol açar. Birini çizgiye çevirmek okunurluğu korur. Bir diğer hata, ikincil ekseni aynı birimdeki iki seri için kullanmaktır; iki ciro serisini farklı eksenlerde göstermek farkı olduğundan küçük ya da büyük gösterebilir.

İkincil eksen yerine iki grafik

İkincil eksen her zaman en iyi çözüm değildir. İki eksenin ölçeği bağımsız ayarlandığı için çizgilerin kesiştiği nokta bir anlam taşımaz, ama okur çoğu zaman öyle yorumlar. Ciro sütunu ile marj çizgisinin kesişmesi, ikisinin eşit olduğu anlamına gelmez.

Okurlarınız grafik okumaya alışık değilse aynı yatay eksene sahip iki küçük grafiği alt alta yerleştirmek daha anlaşılır olabilir. Üstte ciro, altta kâr marjı yer alır ve aylar birebir hizalanır.

Uygulayın

Kendi ciro ve kâr verinizle marj sütununu hesaplayın, birleşik grafik kurup marjı ikincil eksene alın. Ardından iki eksene başlık ekleyip sağ eksenin sıfırdan başladığını kontrol edin.