Dolandırıldım, ne yapmalıyım? Adım adım ilk saatten suç duyurusuna

Dolandırıldığını fark ettiğin anda yapman gereken ilk şey bankanı aramak: kartını ve internet bankacılığını kapattır, şüpheli işlemlere itiraz et. Hemen ardından ekran görüntüsü, dekont ve mesaj gibi tüm delilleri topla, Cumhuriyet Başsavcılığına ya da en yakın polis veya jandarma birimine suç duyurusunda bulun. Sahte siteyi veya bağlantıyı Siber Güvenlik Başkanlığına bildir, ele geçmiş olabilecek bütün şifrelerini değiştir. Paranın geri gelip gelmeyeceği garanti değil; ama ne kadar erken hareket edersen şansın o kadar artar.

Bu rehberde adımları sırasıyla, sakin bir şekilde anlatıyoruz. Panik anında yanlış adım atmak ya da "paranı geri getiririz" diyen ikinci bir dolandırıcıya yakalanmak çok yaygın. O yüzden önce derin bir nefes al, sonra listeyi takip et.

İlk 1 saat: Zararı durdur

Dolandırıcılıkta zaman en kritik faktör. Para hesaptan çıktıktan sonra genellikle hızla başka hesaplara aktarılır. İlk saatte yapacakların, zararın büyümesini engellemeye yöneliktir.

1. Bankanı ara

Kartının arkasındaki ya da bankanın resmî sitesinde yazan müşteri hizmetleri numarasını ara. Sana gelen mesajdaki veya aramadaki numarayı kullanma; o numara dolandırıcıya ait olabilir.

Bankaya şunları söyle:

• Dolandırıldığını ve hangi işlemlerin sana ait olmadığını,
• Kartının kapatılmasını ve yenisinin çıkarılmasını,
• İnternet ve mobil bankacılık erişiminin geçici olarak durdurulmasını,
• Kartla yapılan işlemler için harcama itirazı (ters ibraz) sürecinin başlatılmasını,
• Havale/EFT yaptıysan, karşı bankaya bildirim yapılıp yapılamayacağını.

Görüşmenin tarihini, saatini ve sana verilen başvuru ya da kayıt numarasını not al. Bu bilgiler hem savcılık başvurusunda hem de bankayla sonraki yazışmalarda işine yarar.

Harcama itirazı her durumda sonuç vermez. Özellikle işlemi kendi onayınla, örneğin SMS ile gelen kodu paylaşarak yaptıysan, bankanın değerlendirmesi farklı olabilir. Yine de başvuruyu yapmadan sonucu bilemezsin.

2. Şifrelerini değiştir

Dolandırıcı yalnızca parana değil, hesaplarına da erişmiş olabilir. Şu sırayla ilerle:

1. E-posta hesabının şifresi (diğer hesaplar genelde buna bağlıdır),
2. İnternet bankacılığı ve mobil bankacılık şifreleri,
3. e-Devlet şifresi,
4. WhatsApp, Instagram ve diğer sosyal medya hesapları,
5. Aynı şifreyi kullandığın diğer tüm siteler.

Mümkün olan her yerde iki adımlı doğrulamayı aç. Telefonuna bilmediğin bir uygulama yüklettiler ise (örneğin "destek" bahanesiyle uzaktan erişim uygulaması), o uygulamayı hemen kaldır ve telefonu internetten ayırıp bir uzmana kontrol ettirmeyi düşün.

3. Dolandırıcıyla iletişimi kes, ama hiçbir şeyi silme

Karşı tarafa "paramı geri ver" diye yazmak çoğu zaman işe yaramaz; daha fazla para istemeleri için fırsat bile olabilir. İletişimi kes, ama yazışmaları, arama kayıtlarını ve profilleri silme. Engellemeden önce mutlaka ekran görüntüsü al, çünkü engellediğinde bazı uygulamalarda konuşma geçmişine erişim zorlaşabilir.

Delilleri topla: Başvurunun gücü buna bağlı

Savcılık, banka ya da başka bir kurum, olayı ancak elindeki bilgiler kadar takip edebilir. Dağınık bir anlatım yerine düzenli bir dosya hazırlamak, işlerin hızlanmasına yardım eder.

Toplaman gerekenler:

• Para transferi kayıtları: Dekontlar, hesap ekstresi, IBAN, alıcı adı, tutar, tarih ve saat.
• Yazışmalar: WhatsApp, Telegram, SMS, e-posta ve sosyal medya mesajlarının tarih görünen ekran görüntüleri.
• Bağlantılar ve profiller: Sahte sitenin tam adresi (URL), sosyal medya hesabının kullanıcı adı ve profil bağlantısı, reklamın ekran görüntüsü.
• Telefon numaraları: Seni arayan ya da mesaj atan numaralar, arama kayıtlarının ekran görüntüsü.
• Kripto transferi yaptıysan: Cüzdan adresleri, işlem kimlikleri (TxID) ve kullandığın platformdaki işlem geçmişi.
• Kısa bir olay özeti: Ne zaman, nasıl başladı, ne vaat edildi, ne kadar ödedin? Tarih sırasıyla, sade bir dille yaz.

Bu dosyayı bir klasörde topla, mümkünse yazdırılmış bir kopyasını da hazırla.

Suç duyurusu: Nereye ve nasıl başvurulur?

Dolandırıcılık bir suçtur ve yasal sürecin başlaması için resmî bir başvuru gerekir. Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre suç ihbarı ve şikâyeti Cumhuriyet savcılığına ya da kolluk birimlerine (polis veya jandarma) yapılabilir. Kolluğa yapılan başvuru tutanağa geçirilip savcılığa iletilir.

Seçenek 1: Cumhuriyet Başsavcılığı

Bulunduğun yerdeki adliyede Cumhuriyet Başsavcılığının ilgili bürosuna yazılı bir dilekçe ile ya da sözlü olarak başvurabilirsin. Sözlü anlatımın tutanağa geçirilir. Dilekçede genellikle şunlar yer alır:

• Başvuran olarak kimlik ve iletişim bilgilerin,
• Şüpheli hakkında bildiklerin (isim, IBAN, telefon, kullanıcı adı, site adresi),
• Olayın tarih sırasıyla kısa anlatımı,
• Ekler: dekontlar, ekran görüntüleri, ekstre,
• Talebin: şüpheliler hakkında soruşturma başlatılması ve şikâyetçi olduğunu belirtmen.

Seçenek 2: Polis veya jandarma

En yakın karakola ya da jandarma birimine giderek de şikâyetçi olabilirsin. Acil bir durum varsa, örneğin dolandırıcı hâlâ seninle telefonda ise ya da birini tehdit ediyorsa, 112 Acil Çağrı Merkezini arayabilirsin.

Seçenek 3: Elektronik ortamda dilekçe

Adalet Bakanlığının UYAP Vatandaş Portalı üzerinden savcılığa dilekçe gönderme imkânı bulunduğu belirtiliyor. Ancak belge göndermek için hangi giriş yönteminin (e-Devlet, e-imza veya mobil imza) gerektiği değişebilir. Güncel adımları portalın kendisinden kontrol et. Emin olamıyorsan adliyeye ya da karakola bizzat gitmek en garantili yoldur.

Başvurudan sonra sana verilen soruşturma numarasını ya da tutanak örneğini sakla. Banka itirazında ve ileride açabileceğin davalarda bu belge istenebilir.

Önemli: Şikâyet ve dava süreleri suçun türüne göre değişebilir. Bu yüzden "nasılsa sonra yaparım" deme; mümkün olan en kısa sürede başvur. Tutar yüksekse ya da durum karmaşıksa bir avukata danışmak iyi olur.

Hangi kuruma ne için başvurulur?

Birçok kişi tek bir yere başvurunca her şeyin çözüleceğini düşünüyor. Oysa her kurumun görevi farklı. Aşağıdaki tablo, hangi durumda nereye gitmen gerektiğini özetliyor.

Kurum / kanal	Ne için başvurursun?	Ne beklememelisin?
Kendi bankan	Kart kapatma, harcama itirazı, hesap güvenliği	Her itirazın kabul edilmesi
Cumhuriyet Başsavcılığı / polis / jandarma	Suç duyurusu, soruşturma başlatılması	Paranın kısa sürede iade edilmesi
Siber Güvenlik Başkanlığı (siberguvenlik.gov.tr)	Sahte site, oltalama bağlantısı, zararlı yazılım bildirimi	Bireysel paranın geri alınması
SPK (spk.gov.tr)	İzinsiz yatırım/forex/kripto faaliyeti ihbarı	Zararının tazmin edilmesi
CİMER (cimer.gov.tr)	Kamu kurumlarına genel başvuru ve şikâyet	Suç duyurusunun yerini tutması

Sahte site ve bağlantıları Siber Güvenlik Başkanlığına bildir

Eskiden USOM (Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi) üzerinden yürütülen siber ihbar süreçleri, USOM'un kendi duyurusuna göre artık Siber Güvenlik Başkanlığının siberguvenlik.gov.tr adresi üzerinden sürdürülüyor. Sitedeki ihbar bölümünden; seni kandırmaya çalışan sahte banka, kurum veya firma sitelerini (oltalama), şüpheli dosyaları ve kişisel verilerin izinsiz paylaşıldığı mecraları bildirebilirsin. Kurumun ihbar sayfasında ayrıca ihbar@siberguvenlik.gov.tr e-posta adresi de veriliyor.

Bu bildirim senin paranı geri getirmez, ama aynı tuzağa başkalarının düşmesini önlemeye yardımcı olur. Bildirilen zararlı bağlantılar incelenerek erişime kapatılabiliyor.

Bir uyarı: Kurum, kendi adını kullanan sahte e-postalara itibar edilmemesi gerektiğini de açıkça belirtiyor. "Siber Güvenlik Başkanlığından yazıyoruz, paranızı kurtaracağız" diyen bir mesaj alırsan, bu da büyük ihtimalle dolandırıcılıktır.

Yatırım dolandırıcılığına uğradıysan SPK'yı da bilgilendir

"Yüksek getiri" vaadiyle forex, kaldıraçlı işlem, borsa ya da kripto platformuna para yatırdıysan ve platform artık para çekmene izin vermiyorsa, durum izinsiz sermaye piyasası faaliyeti olabilir. SPK, izinsiz faaliyet gösterdiğini tespit ettiği kişi ve kurumlar hakkında suç duyurusunda bulunduğunu ve bu sitelere erişim engeli getirilmesi için işlem başlattığını düzenli olarak duyuruyor.

SPK'nın "İzinsiz Sermaye Piyasası Faaliyetleri" sayfasında, bu konuda bilgisi ya da şüphesi olanların Kurumun Ankara merkezine (0312) 292 90 90 numaralı telefondan ulaşabileceği yazıyor. Yine SPK'nın kendi açıklamasına göre Kurum, şikâyetlerde mevzuata uygunluk incelemesi yapar ama zarar tazminine karar vermez. Yani SPK'ya bildirim, savcılığa yapacağın suç duyurusunun yerine geçmez; ikisini birlikte yapmalısın.

Bir platformun yetkili olup olmadığını öğrenmek için SPK'nın sitesindeki aracı kurum, portföy yönetim şirketi ve kripto varlık hizmet sağlayıcı listelerine bakabilirsin. Listede yoksa, o platforma para yatırmamak en güvenli yoldur. Bu konuyu daha ayrıntılı ele aldığımız borsa kategorimize ve kripto yazılarımıza da göz atabilirsin.

Param geri gelir mi?

Bu sorunun dürüst cevabı: duruma göre değişir ve garanti değildir. Bazı etkenler şansını artırır:

• Bankaya ne kadar erken haber verdiğin,
• Paranın Türkiye'deki bir banka hesabına mı, yoksa yurt dışına ya da kripto cüzdanına mı gittiği,
• Delillerin ne kadar düzenli ve eksiksiz olduğu,
• Soruşturmada failin ya da paranın gittiği hesabın tespit edilip edilemediği.

Para yurt içindeki bir hesaba gittiyse ve hesap sahibi tespit edilirse, ceza sürecinin yanı sıra hukuk mahkemesinde alacak/tazminat davası açmak da gündeme gelebilir. Bu süreçlerin nasıl işleyeceği ve hangi yolun sana uygun olduğu konusunda bir avukattan görüş almak en sağlıklısıdır.

Kripto varlık olarak gönderilen paranın izini sürmek teknik olarak mümkün olsa da geri alınması genellikle çok zordur. Bu yüzden önleme, sonradan kurtarmaya göre her zaman daha etkilidir.

İkinci dolandırıcılığa dikkat: "Paranı geri alırız" tuzağı

Dolandırılan kişiler çoğu zaman ikinci kez hedef alınır. Bunun en yaygın biçimi, "kayıp fon kurtarma" ya da "para iade" hizmeti vaat eden kişi veya hesaplardır. Sosyal medyada ya da şikâyet yorumlarının altında karşına çıkabilirler. Şu işaretlere dikkat et:

• Önceden "dosya masrafı", "vergi", "komisyon" ya da "blokaj kaldırma ücreti" istiyorlar.
• Kendilerini polis, savcı, SPK, BDDK ya da Siber Güvenlik Başkanlığı görevlisi gibi tanıtıyorlar.
• Paranın "bulunduğunu", ama çekmek için ödeme yapman gerektiğini söylüyorlar.
• Telefonuna uzaktan erişim uygulaması yüklemeni istiyorlar.

SPK ve BDDK, kendi yöneticileri ya da çalışanlarıymış gibi davranarak para veya bilgi isteyen kişilere karşı defalarca uyarı yayımladı. Resmî kurumlar telefon, SMS, e-posta veya sosyal medya üzerinden senden para, şifre ya da kart bilgisi istemez. Böyle bir talep geldiğinde yanıt verme ve bunu da delil dosyana ekle.

Hesabın başkası tarafından kullanılıyorsa

Bazı dolandırıcılık türlerinde mağdurun kimlik bilgileri veya hesapları başka işlemler için kullanılır. Böyle bir şüphen varsa:

• e-Devlet üzerinden adına kayıtlı mobil hatları sorgulayabilirsin; tanımadığın bir hat varsa operatörünle iletişime geç.
• Bankalarının mobil uygulamalarından, adına açılmış bilmediğin bir hesap veya kart olup olmadığını kontrol et.
• Kimlik kartının fotoğrafını ya da ön-arka yüzünü paylaştıysan bunu suç duyurusunda mutlaka belirt.

Ayrıca kimse "hesabını bize kirala, aylık para verelim" teklifini kabul etmemeli. Hesabını başkasının kullanmasına izin vermek, o hesaptan geçen dolandırıcılık parası yüzünden seni de hukuki sorunlarla karşı karşıya bırakabilir.

Duygusal tarafı küçümseme

Dolandırılmak yalnızca maddi bir kayıp değil; utanç, öfke ve kendini suçlama da getirir. Bu duygular yaygındır ve dolandırıcılar zaten insanların güvenini, aceleciliğini ve umudunu hedef alacak şekilde çalışır. Yaşadığını bir yakınınla paylaşmak hem seni rahatlatır hem de yanlış bir ikinci adım atmanı önler.

Yaşadığın olayı, isim vermeden ve kişisel bilgilerini paylaşmadan çevrene anlatmak da başkalarını koruyabilir. Dolandırıcılık yöntemlerini tanımak için güvenlik kategorimizdeki diğer rehberleri inceleyebilirsin.

Kısa kontrol listesi

1. Bankanı resmî numarasından ara, kartı ve erişimi kapattır, itiraz başlat.
2. E-posta, banka, e-Devlet ve sosyal medya şifrelerini değiştir; iki adımlı doğrulamayı aç.
3. Dolandırıcıyla iletişimi kes, ama hiçbir yazışmayı silme.
4. Dekont, ekran görüntüsü, IBAN, URL ve numaraları tek klasörde topla.
5. Cumhuriyet Başsavcılığına ya da polis/jandarmaya suç duyurusunda bulun; aldığın belgeyi sakla.
6. Sahte site veya bağlantıyı Siber Güvenlik Başkanlığına bildir.
7. Yatırım dolandırıcılığıysa SPK'yı da bilgilendir.
8. "Paranı geri alırız" diyen kimseye ödeme yapma.
9. Tutar yüksekse bir avukattan destek al.

Bu adımlar paranın geri geleceğini garanti etmez; ama hukuki sürecin sağlıklı başlamasını, hesaplarının korunmasını ve başka bir tuzağa düşmemeni sağlar. Kurumların başvuru kanalları ve iletişim bilgileri zamanla değişebileceği için, işlem yapmadan önce ilgili kurumun resmî sitesini kontrol etmeyi unutma.