İçeriğe geç
parazade

Geniş Yetkili Aracı Kurum Nedir?

İngilizce: Broadly Authorized Brokerage

Yayın: · Son güncelleme:

Geniş Yetkili Aracı Kurum Nedir? Kısaca

Geniş yetkili aracı kurum, SPK sınıflandırmasında en geniş faaliyet alanına sahip gruptur; diğer gruplardaki hizmetlere ek olarak portföy aracılığı, genel saklama ve aracılık yüklenimi yapabilir.

Geniş Yetkili Aracı Kurum nedir?
İçindekiler
  1. Geniş yetkili aracı kurum nedir?
  2. Neden daha sıkı şartlar var?
  3. Yatırımcı için önemi

Geniş yetkili aracı kurum, SPK'nın aracı kurumları yetki kapsamına göre yaptığı sınıflandırmada en geniş faaliyet alanına sahip gruptur. Dar ve kısmi yetkili kurumların faaliyetlerine ek olarak, daha fazla risk ve sermaye gerektiren hizmetleri sunabilir.

Geniş yetkili aracı kurum nedir?

SPK'nın ilgili tebliğine göre bu gruba özgü faaliyetler şunlardır:

  • Portföy aracılığı: Kurumun kendi hesabına, müşteri emirlerinin karşı tarafı olarak alım satım yapması.
  • Genel saklama hizmeti: Müşteri varlıklarının daha kapsamlı biçimde saklanması.
  • Aracılık yüklenimi: Halka arzda satılamayan payları ya da tahvilleri satın almayı taahhüt ederek ihraca aracılık etmek.

Geniş yetkili kurum ayrıca işlem aracılığı, emir iletimi, yatırım danışmanlığı ve portföy yöneticiliği gibi diğer faaliyetleri de yürütebilir. Ancak her faaliyet için ayrı izin gerekir; kurumun fiilen nelere yetkili olduğu yetki belgesinde yazar.

Neden daha sıkı şartlar var?

Aracılık yüklenimi ve portföy aracılığı, kurumun kendi bilançosunu riske atmasını gerektirir. Halka arzda talep zayıf kalırsa kurum payları kendisi almak zorunda kalabilir. Bu nedenle mevzuat bu gruptan daha yüksek özkaynak ve daha güçlü risk yönetimi bekler. Asgari tutarlar değişebilir; güncel değeri SPK'dan kontrol et.

Yatırımcı için önemi

Bir halka arzın yüklenimli mi yoksa en iyi gayret yöntemiyle mi yapıldığını izahnameden görebilirsin. Yüklenim, arzın satılacağını garanti eder ama payın sonradan değer kazanacağını garanti etmez. Kurumun geniş yetkili olması da yatırım tavsiyelerinin doğru olacağı anlamına gelmez.

Sıkça Sorulan Sorular

Geniş yetkili aracı kurum ile kısmi yetkili arasındaki temel fark nedir?

Geniş yetkili kurum aracılık yüklenimi, portföy aracılığı ve genel saklama yapabilir. Kısmi yetkili kurum ise halka arzda yalnızca en iyi gayret aracılığı yapabilir.

Yüklenimli halka arz yatırımcıyı zarardan korur mu?

Hayır. Yüklenim yalnızca satılamayan payların aracı kurum tarafından alınacağını taahhüt eder. Borsada işlem görmeye başladıktan sonra fiyat düşebilir.

İlgili terimler

Kısmi Yetkili Aracı Kurum(Partially Authorized Brokerage)Kısmi yetkili aracı kurum, SPK sınıflandırmasında dar yetkili faaliyetlere ek olarak işlem aracılığı, en iyi gayret aracılığı, sınırlı saklama ve portföy yöneticiliği gibi faaliyetleri yürütebilen aracı kurumdur.Dar Yetkili Aracı Kurum(Limited Authorized Brokerage)Dar yetkili aracı kurum, SPK düzenlemelerine göre emir iletimine aracılık ve/veya yatırım danışmanlığı yapabilen, müşteri emrini kendisi gerçekleştirmeyen ve müşteri varlıklarını saklamayan aracı kurumdur.Aracılık Yüklenimi(Underwriting)Aracılık yüklenimi, halka arzda aracı kurumun satılamayan payları kendisinin satın alacağını ya da payların tamamını önceden alıp satacağını taahhüt ettiği aracılık türüdür. Bu taahhütle satış riskinin bir kısmı veya tamamı aracı kuruma geçer.Halka Arz(Initial Public Offering)Halka arz, bir şirketin paylarını ilk kez geniş yatırımcı kitlesine satarak borsada işlem görmeye başlamasıdır. Şirket bu yolla kaynak toplar ya da mevcut ortaklar paylarının bir kısmını satar.Aracı Kurum(Brokerage Firm)Aracı kurum, Sermaye Piyasası Kurulu'ndan izin alarak yatırımcıların hisse, tahvil, fon ve türev ürün alım satım emirlerini borsaya ileten ve yatırım hizmetleri sunan şirkettir.İşlem Aracılığı(Order Execution Service)İşlem aracılığı, bir yatırım kuruluşunun müşterisinden aldığı alım satım emirlerini müşteri adına ve hesabına borsada ya da diğer piyasalarda kendisi gerçekleştirmesi hizmetidir.En İyi Gayret Aracılığı(Best Efforts Underwriting)En iyi gayret aracılığı, halka arzda aracı kurumun payların satılması için elinden gelen çabayı göstermeyi taahhüt ettiği, ancak satılamayan payları satın alma yükümlülüğü üstlenmediği aracılık türüdür. Satılamama riski ihraççıda kalır.